Horoztepe kökenli eserler iade kapsamının önemli bölümünü oluşturdu
Erbaa'nın Horoztepe arkeolojik mirasına ait 40 kültür varlığı, Amerika Birleşik Devletleri'nden Türkiye'ye iadesi sağlanan 100 eser arasında yer aldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde düzenlenen ve iade edilen eserlerin tanıtıldığı «Kaçış Yok: Boubon» Sergisinin açılışına katıldı. Bakan Ersoy'un açıklaması, ilçenin tarihî geçmişiyle bağlantılı eserlerin yeniden Türkiye'ye kazandırıldığını ortaya koydu.
İade sürecinin, ABD'de faaliyet gösteren bir müzayede evinin Mayıs 2026'da düzenlediği satışta Anadolu kökenli eserlerin bulunduğunun belirlenmesi üzerine başlatıldığı bildirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığının bilimsel bilgi ve belgeleri Manhattan Bölge Savcılığı ile İç Güvenlik Soruşturmaları Birimine (HSI) iletmesinin ardından eserlerin satışının durdurulduğu ve Türkiye'ye dönüşlerinin sağlandığı aktarıldı. Böylece farklı bir ülkede satışa çıkarılan kültür varlıkları, yürütülen resmî girişimlerin ardından yeniden Türkiye'ye getirildi.
«İade kapsamındaki 100 parça içerisindeki önemli gruplardan birini Tokat ili Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser oluşturuyor.»
Erken Tunç Çağı'ndan günümüze uzanan metal işçiliği
Horoztepe grubundaki eserler, MÖ 2300-2000 yıllarına tarihleniyor. Bu dönem, Anadolu tarihinin Erken Tunç Çağı olarak adlandırılan evresine karşılık geliyor. Bakanlığın açıklamasına göre grupta törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplar bulunuyor. Söz konusu çeşitlilik, Horoztepe kökenli buluntuların yalnızca tek bir kullanım alanıyla sınırlı olmadığını; dönemin metal işçiliğine ilişkin farklı örnekler sunduğunu gösteriyor.
Erbaa açısından bakıldığında bu iade, ilçenin adının uluslararası bir kültür varlığı dosyasında yeniden gündeme gelmesi bakımından önem taşıyor. Horoztepe, ilçenin tarihî kimliğiyle doğrudan bağlantılı bir merkez olarak anılırken, Türkiye'ye dönen eserler bu mirasın somut parçalarını oluşturuyor. Eserlerin tanıtım programında yer alması, Erbaa'nın geçmişine ilişkin bilgilerin İstanbul'daki müze ve kültür ortamında kamuoyuna aktarılmasına da imkân sağladı.
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| İade edilen toplam kültür varlığı | 100 |
| Horoztepe kökenli eser sayısı | 40 |
| Tarihlendirildiği dönem | MÖ 2300-2000 |
| Eser türleri | Törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplar |
Kültürel miras, yerel kimliğin de parçası
Horoztepe'den çıkan eserlerin Erken Tunç Çağı Anadolu'sunun gelişmiş metal işçiliğini yansıttığı belirtildi. Bu değerlendirme, Erbaa'nın yalnızca güncel ekonomik faaliyetleriyle değil, binlerce yıl öncesine uzanan üretim ve zanaat geçmişiyle de anılabileceğini gösteriyor. Metal kaplardan silahlara, törensel müzik aletlerinden diğer buluntulara uzanan eser grubu, ilçenin tarihî birikiminin farklı yönlerini birlikte taşıyor.
Kültür varlıklarının iadesi, yerel tarih açısından da dikkat çekici bir gelişme niteliğinde. Erbaa'da yaşayanlar bakımından Horoztepe adı, artık yalnızca arkeolojik bir alanı değil, Türkiye'nin kültür varlığı diplomasi sürecinde yeniden ülkeye kazandırılan eserlerle birlikte anılan bir mirası ifade ediyor. Bu yönüyle gelişme, ilçenin geçmişine dair farkındalığın güçlenmesi ve kültürel değerlerin korunmasının öneminin hatırlanması bakımından öne çıkıyor.
- İade edilen 100 eserin 40'ı Horoztepe kökenli olarak açıklandı.
- Eserler MÖ 2300-2000 dönemine tarihlendiriliyor.
- Buluntular arasında törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplar bulunuyor.
- İade süreci, ABD'deki satışın durdurulmasının ardından yürütüldü.
İstanbul Arkeoloji Müzesi'ndeki programda tanıtılan eserler, Türkiye'nin farklı dönemlerine ait kültürel varlıkların korunması ve ait oldukları ülkeye kazandırılması çalışmalarının güncel örneklerinden biri oldu. Horoztepe kökenli 40 parçanın bu kapsamda yer alması ise Erbaa'nın tarihî mirasını ülke gündeminin kültür başlıkları arasına taşıdı. İlçenin geçmişinden gelen bu değerler, bugün Türkiye'nin kültürel hafızasının bir parçası olarak yeniden görünürlük kazandı.
