Türkiye’nin hizmetler dengesindeki net fazlası, son 10 yılda belirgin biçimde arttı ve 2025 sonu itibarıyla 63 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bu dönemde öne çıkan kalemlerden biri, telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri sektörü oldu; sektörün ihracatı 2024'teki 5 milyar 367 milyon dolar seviyesinden 6 milyar 724 milyon dolara yükseldi.
İhracat, pay ve dış ticaret hacmi
Verilere göre bilişim ve teknoloji hizmetlerinin toplam hizmet ihracatındaki payı, 2024’te yüzde 4,6 iken 2025’te yüzde 5,4 seviyesine çıktı. Türkiye’nin 2025’teki toplam hizmet ihracatı 124 milyar 879 milyon dolar olarak kaydedildi.
Sektörün ithalatı da yüksek oranda artış gösterdi; 2025 yılında telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ithalatı yüzde 30,8 artarak 7 milyar 51 milyon dolar oldu. Böylece sektörün toplam uluslararası dış ticaret hacmi 13 milyar 775 milyon dolar olarak hesaplandı ve sektörün hizmet ithalatı içindeki payı yüzde 11,4e yükseldi.
Sektörel sıralama ve yan kalemler
Bilişim sektörü, döviz getirisi açısından Türkiye’de öne çıkan hizmetler arasında dördüncü sırayı aldı. Sıralamada önünde seyahat (60 milyar dolar), taşımacılık (42,6 milyar dolar) ve diğer iş hizmetleri (7,9 milyar dolar) bulunuyor.
| Kalem | 2025 (USD) |
|---|---|
| Toplam hizmet ihracatı | 124.879.000.000 |
| Bilişim ve teknoloji ihracatı | 6.724.000.000 |
| Bilişim ve teknoloji ithalatı | 7.051.000.000 |
| Sektör dış ticaret hacmi | 13.775.000.000 |
| Hizmetler dengesi net fazlası (2025 sonu) | 63.000.000.000 |
Fikri mülkiyet ve diğer iş hizmetleri
Fikri mülkiyet hakları kullanım ücretleri olarak tanımlanan patent, lisans ve telif gelirleri de artış gösterdi. Bu kalem 2024’te 603 milyon dolar iken 2025’te yüzde 15,4 artışla 696 milyon dolara çıktı. AR-GE, teknik mühendislik ve yönetim danışmanlığı gibi faaliyetleri kapsayan "Diğer iş hizmetleri" ihracatı ise yüzde 14,5 artışla 7 milyar 872 milyon dolara ulaştı.
Seyahat dışı hizmet ticareti verilerine göre, ülke bazında en fazla hizmet ihracatı yapılan pazar 8 milyar 338 milyon dolar ile ABD oldu.
Ne anlama geliyor? Olası etkiler
- Döviz geliri artışı: Bilişim ve teknoloji hizmetleri, hizmet gelirleri içindeki payını yükselterek döviz kazandıran önemli bir kalem haline geldi.
- İthalat baskısı: Sektör ithalatındaki yüzde 30,8’lik artış, yerli üretim, yazılım ve altyapı kapasitesinin güçlendirilmesi gereğini işaret ediyor.
- Kümelenme ve politika ihtiyacı: AR-GE, fikri mülkiyet ve danışmanlık hizmetlerindeki büyüme, eğitim, nitelikli insan kaynağı ve teşvik politikalarının önceliklendirilmesini gerektirebilir.
Bu göstergeler, Türkiye’nin hizmetler fazlasının büyümesine bilişim ve teknoloji sektörünün katkısının arttığını, ancak aynı zamanda ithalata dayalı bileşenlerin güçlendirilmesi ve yerli katma değerin yükseltilmesi ihtiyacını da ortaya koyuyor. Sektörün ihracatta daha yüksek paylar alabilmesi için yazılım geliştirme, veri hizmetleri, yapay zeka uygulamaları ve telif/patent gelirlerinde sürdürülebilir artış gerekecek.
Bu veriler, ekonomik planlama ve sanayi politikaları açısından önümüzdeki dönemde bilişim ve teknolojiye yönelik hedeflerin ve destek mekanizmalarının gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Özellikle ithalatın yüksek seyrine karşı yerli tedarik zincirinin güçlendirilmesi, uzun vadede net döviz pozisyonunu daha da olumlu etkileyebilir.
