Muğla'nın Milas ilçesine bağlı Boğaziçi köyündeki Bargilya Antik Kenti ve çevresindeki sulak alanta son dönemde yoğun dolgu ve inşaat çalışmaları yürütüldüğü, bölgenin doğal ve kültürel değerlerinin tehdit altında olduğu bildirildi. İddialara göre, alanda dozer, kepçe ve kamyon gibi iş makineleriyle yapılmakta olan çalışmalarla sulak alan gizlice dolduruluyor ve üzerine yeni bir kentsel yapılaşma modeli inşa edilmeye çalışılıyor.
Bölgenin önemi ve kaygılar
Bargilya sulak alanı, flamingoların yaşam alanı olarak bilinen; birçok su canlısı ve balığın üreme mekanı niteliğinde bir ekosistem. Aynı zamanda antik kentin binlerce yıllık arkeolojik belleği barındırdığı belirtiliyor. Kaynaklarda, bölgenin son on yılda çeşitli baskılar altında kaldığı ve doğal ile kültürel değerlerin sermaye birikimi gerekçesiyle tahrip edilmek istendiği ifade ediliyor.
Proje ve izin süreçleri
Bahsi geçen alana ilişkin planlar arasında daha önce kamuoyuna yansımış, 10 milyon m2lik doğal alan üzerine kurulması planlanan ve 30 bin kişilik turizm köyü projesi yer alıyor. Bu proje için 24 Nisan 2023 tarihinde bir İDK toplantısında karar alınmış, söz konusu bölgeye ilişkin ÇED kararının mahkeme tarafından iptal edilmesine rağmen süreçler tartışmalı şekilde ilerlemiş. Kaynaklar, iktidarın özel izinleriyle şirket çalışmaları ve hafriyat-dolgu faaliyetlerinin güvence bulduğunu öne sürüyor.
Şirketler ve benzetmeler
Mandalya Körfezi kıyısına yapılması planlanan proje ve bölgeyle ilişkilendirilen şirketler arasında Net Holding ile Ali Ağaoğlu'na ait Akdeniz İnşaat'ın adları geçmiş dönemlerde gündeme gelmişti. Bölgeye ilişkin eleştirilerde, Bargilya örneği; Hasankeyf, Allianoi ve İstanbul çevresindeki sulak alanlara dair daha önce yaşanan kentsel müdahalelerle karşılaştırılıyor. Bu benzetmeler, söz konusu projelerin doğa ve kültür mirası üzerindeki etkilerine dair kamuoyunda oluşan endişeyi özetliyor.
İdari ve hukuki durum
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, bölgede daha önce verilen bazı kararlar mahkeme tarafından iptal edilmiş; buna karşın dolgu ve inşaat faaliyetlerinin sürdüğü, uygulamaların meşrulaştırılmaya çalışıldığı iddia ediliyor. Kaynaklar, ekoloji örgütlerinin ve yerel kamuoyunun tepkilerine rağmen şirket faaliyetlerinin hız kesmediğini bildiriyor.
- Korunması gereken unsurlar: flamingoların yaşam alanı, balık ve su canlılarının üreme sahaları, antik kent kalıntıları.
- Planlanan proje boyutu: 10 milyon m2 alan, 30 bin kişilik turizm/kent projesi (daha önce gündeme gelmiş planlar).
- İddialar: gizli dolgu ve hafriyat çalışmaları, izin süreçlerinde siyasi müdahale iddiaları.
| Öğe | Bilgi |
|---|---|
| Yer | Muğla, Milas, Boğaziçi köyü (Bargilya bölgesi) |
| Değerler | Sulak alan (kuş yaşamı, su canlıları), arkeolojik antik kent |
| Proje (daha önce gündemde) | 10 milyon m2; 30 bin kişilik turizm köyü |
| İddia | Gizlice yürütülen dolgu ve hafriyat, meşrulaştırma çabaları |
Bu gelişmeler, yalnızca yerel değil ulusal ölçekte çevre, kültürel miras ve planlama uygulamalarına ilişkin önemli soruları gündeme getiriyor. Koruma kararları ile ekonomik yatırım beklentileri arasındaki gerilim, hukuki süreçlerin ve kamusal denetimin etkinliği ölçüsünde çözülecek bir mesele olarak öne çıkıyor.
Okuyucuya öneri olarak şunları paylaşabilirim: Bölgedeki gelişmeleri takip eden sivil toplum kuruluşları ve yerel halkın açıklamalarını izleyin; varsa mahkeme kararları ve ÇED süreçlerine ilişkin resmi belgeleri inceleyin; yerel yönetim ve ilgili bakanlıklardan yapılan resmi açıklamaları talep edin veya takip edin. Bu tür projeler hem doğal hem kültürel değerlere kalıcı zarar verebilir; şeffaf bilgi akışı ve hukuki süreçlerin izlenmesi, kamu yararının korunması için belirleyici olacaktır.
