Σημαντική συρρίκνωση παρουσιάζουν οι γεωργικές και αλιευτικές δραστηριότητες στη Σητεία του Λασιθίου, με έντονο το φαινόμενο της εγκατάλειψης θερμοκηπίων, ελαιώνων και σκαφών αλιείας. Στον κάμπο του Γούδουρα, που διαθέτει επάρκεια άρδευσης, φέτος η καλλιέργεια θερμοκηπιακών κηπευτικών υπέστη σοβαρή μείωση σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.
Μείωση καλλιεργούμενης έκτασης και παλαιωμένες υποδομές
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, από τα 400 στρέμματα θερμοκηπίων που καλλιεργούνταν στο παρελθόν στον Γούδουρα, πλέον καλλιεργούνται περίπου 300 στρέμματα, με τα φυτά να είναι κυρίως αγγούρια, ντομάτες, βελανίδια, πιπεριές και μελιτζάνες. Το φαινόμενο συνοδεύεται από την παρουσία παλαιών ξύλινων κατασκευών στον αγρό οι οποίες δεν αντικαθίστανται από σύγχρονα μεταλλικά θερμοκηπιακά πλαίσια.
Παράλληλα, καταγράφεται έλλειψη νέων αγροτών που να αναλαμβάνουν την παραγωγή. Πολλοί ιδιοκτήτες συνταξιοδοτούνται μετά από δεκαετίες δουλειάς και οι νεότεροι προτιμούν εργασία στον τουριστικό και ξενοδοχειακό κλάδο, απομακρύνοντας έτσι τη νέα γενιά από την πρωτογενή παραγωγή.
«Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, τα θερμοκήπια στον κάμπο του Γούδουρα… δεν φυτεύτηκαν σε ποσοστό 98%»
Επιπτώσεις στην τοπική οικονομία και την αλιεία
Η εγκατάλειψη εκτείνεται πέρα από τις θερμοκηπιακές καλλιέργειες. Η παραγωγή ελαιολάδου παρουσιάζει σταδιακή μείωση, ενώ στον κλάδο της αλιείας αναφέρεται πτώση στον αριθμό των σκαφών που διατηρούνται ενεργά: από δέκα αλιευτικά στο παρελθόν τοπικές εκμεταλλεύσεις δηλώνουν ότι πλέον έχουν μείνει ελάχιστα.
Το φαινόμενο έχει κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις. Πηγές του ρεπορτάζ επισημαίνουν ότι προϊόντα ταυτισμένα με την τοπική παραγωγή, όπως οι σταφίδες (σουλτανίνα), έχουν σχεδόν εξαφανιστεί στη Σητεία από τη δεκαετία του 1970. Οι κάτοικοι αναφέρουν πλέον δυσκολία ακόμα και στην εύρεση μικρών ποσοτήτων για παραδοσιακές χρήσεις, όπως η παρασκευή φανουρόπιτας.
- Από 400 σε 300 στρέμματα θερμοκηπίων στον Γούδουρα.
- Θερμοκηπιακές φυτεύσεις που δεν πραγματοποιήθηκαν σε ποσοστό 98% κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
- Μείωση του αλιευτικού στόλου σε τοπικό επίπεδο από δέκα σκάφη σε πολύ μικρότερο αριθμό.
Αιτίες και προοπτικές
Οι παράγοντες που οδηγούν στην αποδυνάμωση της παραγωγής είναι πολλαπλοί και αλληλοεπηρεαζόμενοι: η παλαιότητα των θερμοκηπιακών υποδομών, η συνταξιοδότηση των παραγωγών, οι επιλογές απασχόλησης των νέων και οι οικονομικές συνθήκες που καθιστούν τη γεωργία λιγότερο ελκυστική ως κύρια πηγή εισοδήματος. Οικογένειες παραγωγών που εγκαταλείπουν τα θερμοκήπια αφήνουν πίσω τους εγκαταλελειμμένα πλαίσια, ενώ δεν προχωρούν σε άλλες φυτεύσεις όπως οι ελιές, αφού κρίνουν ότι η ελαιοπαραγωγή δεν εξασφαλίζει πλέον βιώσιμο εισόδημα.
Η εξέλιξη αυτή έχει ευρύτερες συνέπειες για την τοπική αγορά εργασίας, την επισιτιστική αυτονομία και το αγροτικό τοπίο. Εάν η τάση συνεχιστεί, περιοχές με μακρά αγροτική παράδοση κινδυνεύουν να χάσουν παραγωγική δυναμική και κοινωνική συνοχή, με επιπτώσεις στην οικονομία και την κατοίκηση των ορεινών και παραθαλάσσιων κοινοτήτων.
| Χρονική αναφορά | Θερμοκήπια (στρέμματα) |
|---|---|
| Παλαιότερα | 400 |
| Σήμερα | 300 |
Η πορεία των επόμενων μηνών και οι αποφάσεις των τοπικών παραγωγών θα καθορίσουν εάν θα αντιστραφεί ή θα παγιωθεί αυτή η τάση. Παράγοντες όπως η δημιουργία κινήτρων για εκσυγχρονισμό υποδομών, η προσέλκυση νέων αγροτών και η στήριξη της αλιείας θα κριθούν καθοριστικοί για την ανάσχεση της αποψίλωσης της υπαίθρου στη Σητεία.
Το ρεπορτάζ καταγράφει εικόνες εγκατάλειψης αλλά και φωνές που επισημαίνουν την ανάγκη για πολιτικές στήριξης ώστε να διατηρηθεί η παραγωγική βάση της περιοχής.
