Vietnam hükümeti tarafından onaylanan “2045 Vizyonuyla 2030'a Kadar Vietnam İlaç Sanayinin Geliştirilmesi Ulusal Stratejisi” kapsamında yerli ilaç üretimi ve kullanımında önemli ilerleme kaydedildi. Strateji, ülkeyi bölgesel bir yüksek katma değerli ilaç üretim merkezi haline getirmeyi ve 2030'a kadar yerli üretim ilaçlara olan talebin yaklaşık %80’ini karşılamayı hedefliyor.
Stratejinin hedefleri ve ilk sonuçlar
Kararname (1165/QD-TTg) ile belirlenen hedefler arasında, nüfusun makul fiyatlarla yerli üretim ilaçlara erişimini sağlamak, tedavi kalitesini korurken maliyetleri düşürmek ve sağlık sisteminde ilaç tedarik güvenliğini artırmak yer alıyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre stratejinin uygulanması kilit alanlarda eş zamanlı adımlarla gerçekleştirildi ve elde edilen bazı göstergeler kamu sağlık sisteminde arzın daha çok yerli kaynaklardan sağlandığını gösteriyor.
Öne çıkan rakamlar
Kaynağa göre, yerli üretim ilaçlar kamu sağlık tesislerinde kullanılan ilaç miktarının yaklaşık %60'ını, ilaç değerinin ise yaklaşık %50'sini oluşturuyor. Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü temel ilaçlar listesindeki aktif bileşenlerin %70'inden fazlası ve 29 farmakolojik etki grubunun yerli üretimle karşılandığı belirtiliyor. Yerel düzeyde de kullanım oranları artış gösterdi; örneğin bazı kurumlarda yerli ilaç kullanım oranı hükümet hedefinin üzerine çıktı.
| Göstergeler | Veri |
|---|---|
| 2020 yılındaki ilaç kodu sayısı | ~1.300 |
| 2025'te beklenen ilaç kodu sayısı | >23.000 |
| Kamu tesislerinde yerli üretim ilaç miktar payı | %60 (yaklaşık) |
| Kamu tesislerinde yerli üretim ilaç değer payı | %50 (yaklaşık) |
Yerel uygulama örnekleri ve tüketim projeksiyonları
İl ve yerel sağlık tesislerinde yerli üretim ilaçların kullanım oranı yıllar içinde yükseldi; kaynakta verilen örneklerde 2023'te ortalama kullanım %46,62 iken, 2025'te bu oranın %63'ün üzerine çıktığı bildiriliyor. Phu Tho eyaletinde 2025 itibarıyla kamu sağlık sisteminin yaklaşık 1.440 milyar VND değerinde yerli üretim ilaç tüketeceği ve bu alımın toplam ilaç değerinin %54’ünden fazlasını oluşturacağı öngörülüyor. Bazı kurumların yerli ilaç kullanım oranları şu şekilde sıralanıyor:
- Binh Xuyen Bölge Sağlık Merkezi: %83,36
- Vinh Phuc Psikiyatri Hastanesi: %94,72
İzlenecek konular ve olası etkiler
Stratejinin uygulaması ilaç tedariğinde dışa bağımlılığın azaltılması, maliyetlerde düşüş ve erişimde iyileşme sağlayabilir. Bununla birlikte, kalite standardizasyonu, üretim kapasitesinin sürdürülebilirliği, AR-GE yatırımları, regülasyon uyumu ve tedarik zinciri yönetimi gibi alanlar izlenmesi gereken temel başlıklar olarak öne çıkıyor. Kaynağın vurguladığı biçimde, yeni ve yenilenen yerli ilaç kodlarının hızla artması hem çeşitlilik hem de arz güvenliği açısından olumlu kabul ediliyor.
«Strateji, Vietnam'ı bölgede yüksek değerli bir ilaç üretim merkezi haline getirmeyi; 2030 yılına kadar yerli üretim ilaçlara olan talebin yaklaşık %80'ini karşılamayı, insanların makul fiyatlarla yerli üretim ilaçlara erişimini sağlamayı, tedavi kalitesini korurken maliyetleri düşürmeyi amaçlamaktadır.»
Uzun vadede hedeflenen oranlara ulaşılması halinde kamu sağlık hizmetlerinde maliyet etkinliği sağlanması ve ilaç arz güvenliğinin artması bekleniyor. Ancak verilerin sürdürülebilir bir kalite ve güvence çerçevesinde güçlendirilmesi gerektiği, politika uygulamalarının izlenmesi ve şeffaf raporlamanın sürdürülmesinin önem taşıdığı kaynakta belirtiliyor.
