Vietnam Milli Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, ülke çapında geliştirilmesi hedeflenen "seçkin ve mükemmel üniversite" modellerine ilk kayıtları aldı. Bu kapsamda Vietnam Ulusal Üniversitesi (Hanoi), Vietnam Ulusal Üniversitesi (Ho Chi Minh Şehri) ve VinUni üç kurumu ilk başvuru yapanlar olarak açıkladı. Bakanlık, kayıt işlemini bir ön adım olarak tanımlıyor; kayıt, kurumlara otomatik bir "elit" unvanı sağlamıyor, bunun yerine bakanlık tarafından görev, hedef ve performans kriterleri belirlenecek ve değerlendirme yapılacak.
Programın amaçları ve izlenecek yol
Bakanlık yetkilileri, politika taslağı çerçevesinde ülke genelinde 3–5 seçkin üniversite oluşturmayı hedeflediklerini aktardı. Bu hedef doğrultusunda seçilen kurumların, yalnızca sıralamalarda üst konumlar elde etmeleri değil; aynı zamanda yüksek düzeyde araştırma yapma, uluslararası rekabetçilik, öncülük etme ve ekonomiye doğrudan katkı sağlayacak bilgi ve insan kaynağı üretme kapasitesini göstermeleri beklenecek.
Uygulamanın adımları şu şekilde özetleniyor:
- İlk kayıt: Kurumların programa yazılı olarak dahil olması.
- Görev atamaları: Bakanlık tarafından her kuruma özgü görev ve sorumluluklar tanımlanması.
- Hedef belirleme: Ölçülebilir performans hedeflerinin saptanması (araştırma çıktıları, eğitim kalitesi, uluslararası iş birlikleri vb.).
- Değerlendirme: Hedeflere ulaşma düzeyine göre periyodik değerlendirmeler yapılması.
«Kayıt yaptırmanız, "elit" biri olacağınız anlamına gelmez.»
Uzman görüşleri ve kriterler
Programın tasarımı sırasında öne çıkan görüşler, seçkin üniversitenin yalnızca niceliksel başarılarla değil, aynı zamanda geniş sosyal etki ve yeni bilgi üretme yeteneği ile de tanımlanması gerektiği yönünde. Bakanlığın Yüksek Öğretim Dairesi yetkilisi, seçilecek kurumların ülke ekonomisine somut katkı sağlayan bilimsel ve teknolojik ürünler üretebilme kapasitesini göstermesinin beklendiğini vurguladı.
Hanoi'deki Vietnam Ulusal Üniversitesi Teknoloji Üniversitesi rektörü de seçkin bir kurumun üç ana unsur taşıması gerektiğini belirterek buna üstün eğitim kalitesi, olgun bir kurum kültürü ve açık sosyal etki örneklerini ekledi. Bu yaklaşım, yalnızca uluslararası sıralamalarda yükselmenin ötesinde, kurumsal kapasitenin toplum ve ekonomi ile ilişkilendirilmesine odaklanıyor.
Olası sonuçlar ve izlemesi gereken noktalar
Program uygulamaya konulduğunda izlenmesi gereken başlıca konular şunlar olacak:
- Bakanlık tarafından belirlenen performans kriterlerinin şeffaflığı ve ölçülebilirliği.
- Kurumlar arası kaynak dağılımı ve destek mekanizmalarının adil uygulanıp uygulanmadığı.
- Seçkinlik hedefinin, eğitim erişimi ve eşitlik ilkeleriyle nasıl dengeleneceği.
Bu çerçevede, kayıt süreci başlangıç niteliğinde olup nihai değerlendirmelerin nasıl yapılacağı, hangi göstergelerin ağırlık taşıyacağı ve belirlenen hedeflere ulaşılmaması durumunda uygulanacak yaptırımların veya desteklerin neler olacağı ilerleyen dönemde netleşecek.
| Kurum | Bulunduğu şehir |
|---|---|
| Vietnam Ulusal Üniversitesi | Hanoi |
| Vietnam Ulusal Üniversitesi | Ho Chi Minh Şehri |
| VinUni | VinUniversity |
Bu gelişme, yükseköğretimde kalite odaklı dönüşüm çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Uygulamanın başarıya erişmesi, hem seçilen kurumların performansına hem de bakanlığın takip, destek ve değerlendirme mekanizmalarının etkinliğine bağlı olacak. İzleyen süreçte, bakanlığın atayacağı görevler, belirleyeceği hedefler ve değerlendirme yöntemleri kamuoyuna duyuruldukça programın somut etkileri daha net görülecek.
