Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, rahim ağzı kanseri (HPV) aşısının ücretsiz hale getirilmesine yönelik tartışmalara ilişkin değerlendirmede bulundu. Memişoğlu, konunun bilim insanları ve ilgili kurul tarafından incelendiğini, kararın ülkenin HPV profili ve kansere yol açma oranlarının değerlendirilmesinin ardından verileceğini söyledi.
Bilimsel değerlendirme öncelikli
Bakan Memişoğlu, açıklamasında bazı uzmanların HPV aşısının ücretsizlenmesine gerek olmadığı yönünde görüş bildirdiğini aktardı. Konuya ilişkin ifadesi haber metninde şu şekilde yer aldı:
«Bazı bilim insanlarının HPV aşısının ücretsiz hale getirilmesine gerek olmadığını söylediğini... Bizim HPV oranlarımız, kanser oranlarımız, kanser yapma oranlarımız farklı. Bizim HPV profilimiz de farklı. Onun için bunu tartışalım, ondan sonra yapalım dediler.»
Memişoğlu, nihai kararın bilim kurulu tarafından verileceğini vurguladı ve Türkiye’nin ulusal aşı programına daha önce dahil edilen aşılara atıfta bulunarak, faydası kanıtlanmış aşıların programa alınacağını belirtti.
Yaygın tarama ve aşı verileri
Açıklamada ayrıca, Türkiye’de HPV taramalarının yaygın şekilde yapıldığı ve bu verilerin aşı politikalarının şekillenmesinde rol oynayacağı belirtildi. Dünya çapında rahim ağzı kanserinin her yıl 274 binden fazla kadının ölümüne sebep olduğuna dikkat çekildi. Haber metninde HPV aşılarının yüksek riskli türlerde %99 oranında koruyuculuk sağladığı bilgisi de yer aldı.
| Veri | Rakam / Bilgi |
|---|---|
| Yıllık dünya ölüm sayısı (rahim ağzı kanseri) | 274.000+ |
| HPV aşısının yüksek riskli türlerde koruyuculuk oranı | %99 |
| HPV aşısının hedef yaş grubu (kaynak açıklaması) | 13 yaş ve üzeri |
Uluslararası uygulama ve yerli üretim hedefleri
Memişoğlu, bazı ülkelerde HPV aşılamasının okul aşılaması kapsamında uygulandığını belirtti; örnek olarak Avustralya, Kanada, Portekiz, Norveç, Finlandiya ve Danimarka'nın adı geçti. Türkiye'de ise aşı politikasının ülke verileriyle uyumlu şekilde şekillendirileceği ifade edildi.
Bakan ayrıca yerli aşı üretimine ilişkin planlardan bahsetti. Yapılan açıklamaya göre, sekiz farklı aşının Türkiye'de üretilmesi için planlama yapılıyor ve bunlardan en az altısı için sözleşmelerin birkaç hafta içinde imzalanmasının hedeflendiği aktarıldı. Üretimin yalnızca dolumla sınırlı kalmayacağı, temel hücre materyalinin de ülkeye getirilerek üretim sürecinin daha geniş kapsamlı hale getirilmesinin amaçlandığı belirtildi. Haber metninde ayrıca Hepatit A aşısının dolumunun halihazırda Türkiye’de yapıldığı bilgisi yer aldı.
Sonuç ve olası etkiler
HPV aşısının ücretsiz hale getirilmesi halinde hedeflenen sonuçlar arasında aşı erişiminin artması ve uzun vadede rahim ağzı kanseri yükünün azalması yer alıyor. Ancak Bakanlığın açıklaması, bu adımın doğrudan uygulanmasından önce ülke özgü epidemiyolojik verilerin ve maliyet-fayda analizlerinin gözden geçirileceğini gösteriyor. Bilim kurulu değerlendirmesi, hem aşı stratejisi hem de yerli üretim planlarının zamanlaması açısından belirleyici olacak.
- Karar mekanizması: Bilim kurulu değerlendirmesi ve ulusal HPV verileri.
- Yerli üretim: Sekiz aşının üretimi planlanıyor; en az altısı için sözleşmeler öngörülüyor.
- Epidemiyolojik bağlam: Türkiye’nin HPV profili ve kanser oranları politika belirlemede temel kriter.
Sağlık otoritelerinin ve bilim insanlarının ortak değerlendirmesi tamamlandığında, HPV aşısının Türkiye’deki statüsü ile yerli üretim programlarının ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılacak.
