Yaz mevsimiyle birlikte sıcak havanın etkisi artarken, bazı kronik ilaçların sıcak stresi ve güneş maruziyetiyle etkileşime girerek sağlık risklerini yükseltebileceği uyarısı geldi. Ataşehir Florence Nightingale Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Tülay Eyüpgiller, özellikle sıvı kaybını artıran, ısı düzenini etkileyen ve güneşe duyarlılık oluşturan ilaçlara dikkat çekti.
Hangi ilaçlar risk oluşturuyor?
Uzman, belirli ilaç gruplarının sıcak havada problem yaratabileceğini belirterek bazı örnekler verdi. Bunların başında diüretikler geliyor; furosemid ve hidroklorotiyazid gibi idrar söktürücüler terleme ile birleştiğinde dehidratasyon, tansiyon düşüşü, baş dönmesi ve böbrek fonksiyonlarında bozulma riskini yükseltebiliyor. Ayrıca bazı antidepresan ve antipsikotik ilaçların terleme ve vücudun ısı düzenleme mekanizmalarını etkileyebildiği, bunun da aşırı ısınma ve ciddi vakalarda sıcak çarpmasına yol açabileceği belirtiliyor. Beta blokerler ise kalbin sıcak stresine verdiği yanıtta değişikliklere neden olabiliyor.
"İlaç, sıcak hava ve susuzluğun bir araya gelmesi sorun yaratabilir"
Güneş hassasiyeti açısından ise bazı antibiyotikler ve tedavi ajanları öne çıkıyor. Doksisiklin ve tetrasiklin sınıfı antibiyotikler, izotretinoin, bazı retinoidler ve bazı antifungal ilaçlar cildin ultraviyole ışınlarına karşı duyarlılığını artırabiliyor; bu durum lekelenme ve yanık riskini beraberinde getiriyor.
Hastalar ne yapmalı? Temel öneriler
Dr. Eyüpgiller, hastaların ilaçlarını kendi kararlarıyla bırakmamaları gerektiğini vurguladı; rahatsızlık hissedildiğinde yeniden hekime başvurulmasının önemine dikkat çekti. Ayrıca günlük yaşamda alınması gereken basit ama etkili önlemler şu şekilde sıralanabilir:
- Öğle saatlerindeki yoğun güneşten kaçınmak, mümkünse serin veya gölgeli alanlarda bulunmak.
- Bol su tüketmek ve susuz kalmaktan kaçınmak; özellikle diüretik kullananların sıvı dengesine dikkat etmesi.
- Güneşe duyarlılık oluşturabilecek ilaç kullanıyorsanız güneş koruyucu krem ve koruyucu giysi kullanmak.
- Baş dönmesi, aşırı halsizlik, bilinç bulanıklığı gibi belirtiler görüldüğünde derhal sağlık kuruluşuna başvurmak.
Ayrıca hekim veya eczacı ile iletişime geçilmesini gerektiren durumlar için uzman, ilaçların doz veya kullanım zamanında değişiklik yapılmasının sadece hekim kararıyla olabileceğini hatırlattı.
| İlaç grubu | Sıcakla ilişkili risk |
|---|---|
| Diüretikler (ör. furosemid, hidroklorotiyazid) | Dehidratasyon, tansiyon düşüşü, böbrek fonksiyonu bozukluğu |
| Antidepresan/Antipsikotikler | Terleme ve ısı düzenlemesi bozukluğu; aşırı ısınma riski |
| Beta blokerler | Kalbin sıcak strese yanıtında değişiklik |
| Doksisiklin, tetrasiklin, izotretinoin, bazı retinoidler, antifungaller | Güneş hassasiyeti, cilt lekelenmesi ve yanık riski |
Bu öneriler, sıcakların sağlık üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik genel önlemler niteliğinde olup, kişiye özel değerlendirme gerektiren durumlarda hekimin yönlendirmesi esas kabul edilmelidir. Uzman, özellikle kronik hastalığı olan ve düzenli ilaç kullanan kişiler için yaz boyunca bilinçli hareket edilmesinin önemini vurguladı.
Sıcak havalarda ilaç-etkileşimleri ve ilaçların vücut üzerindeki yansımaları konusundaki uyarılar, sağlık hizmetleri ve eczacılık iletişimi kanalıyla halka aktarılmaya devam ediyor. Hastaların kendi kendine ilaç kesme gibi uygulamalardan kaçınması, herhangi bir olumsuz belirti durumunda sağlık kuruluşuna başvurması uzmanlar tarafından tekrar tekrar öneriliyor.
