Şehrin kalbinde tarihe dokunuş
Rize merkezinde Kale yolu kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkan yaklaşık 200 yıllık tarihi kemer köprünün bir bölümünün restorasyonla korunarak vatandaşların ziyaretine açılacağı açıklandı. Kent dokusuna ilişkin somut bir bulgu olarak değerlendirilen yapı, 'Çitanın Köprüsü' adıyla anılıyor ve koruma kararıyla birlikte kent merkezinde yeni bir kültürel alan yaratılması hedefleniyor.
Belediyeden koruma ve düzenleme kararı
Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, Kale yolu girişinde yapılan yol çalışmaları esnasında gün yüzüne çıkan köprünün yalnızca bir bölümünün açılabileceğini belirtti. Başkan Metin, köprünün kavşağa denk gelen kısmı nedeniyle tamamının ziyaret alanına dönüştürülemeyeceğini vurguladı ve projenin teknik sınırlılıklarını şu sözlerle özetledi:
«120 metrekarelik bir odaya Çitanın Köprüsü'nü korumaya alıyoruz. Yanına merdivenle inilebilecek, fotoğraf çektirilebilecek bir alana götürüyoruz. Üstü yol olacak. Kavşak kısmına denk geldiği için yolu cam yapamayız. Yol olan yerleri kapatıyoruz. Köprünün kavşağın içine denk gelen yerlerini cam yapacağız.»
Başkanın açıklamasına göre, yapılacak düzenlemeyle ziyaretçiler köprünün koruma altına alınan bölümüne merdivenle inebilecek; bu alan fotoğraf ve inceleme amaçlı kullanılabilecek. Üst kısmın yol işlevi nedeniyle camla kapatılmayacağı, yol olan alanların örtüleceği; kavşağa denk gelen bölümlerin ise cam ile korumaya alınacağı ifade edildi. Ayrıca ışıklandırma çalışmaları da plan kapsamında yer alıyor.
Kentsel ulaşım ve koruma ikilemi
Bu tür restorative müdahaleler, şehir içi ulaşım düzenlemeleri ile kültürel mirasın korunması arasında sıkışan birçok Doğu Karadeniz kentinde karşılaşılan bir gerçeği yansıtıyor. Rize'de de Kale yolu üzerindeki kavşak ve yol fonksiyonları, köprünün tamamının sergilenmesini engelliyor. Belediye, mevcut trafik ve yol ağı ile tarihi kalıntıyı birlikte yaşatmanın formülünü üretmeye çalışıyor.
- Köprünün yaşı: Yaklaşık 200 yıl
- Koruma altında açılacak alan: 120 metrekarelik oda
- Düzenleme unsurları: Merdiven erişimi, fotoğraf alanı, ışıklandırma, cam koruma (kavşağa denk gelen kısımlarda)
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Yapı adı | Çitanın Köprüsü (yerel ad) |
| Yaklaşık yaş | 200 yıl |
| Açılacak alan | 120 m² koruma odası |
Turizm ve yerel kimlik açısından önem
Kale çevresi, şehir içi dolaşımın yanı sıra tarihsel dokunun yoğun olduğu bir bölge. Koruma altına alınacak bölümün düzenlenmesi, yerli ziyaretçiler kadar kent merkezini gezen turistler için de yeni bir durak yaratacak. Ancak proje, bölgesel deneyim ve ekonomik katkı yaratma potansiyelini, yolun şehir içindeki fonksiyonuna göre sınırlı bir şekilde hayata geçiriyor.
Restorasyon ve kamusal erişim çalışmaları tamamlandığında, bölgeye yapılacak küçük ölçekli yatırım ve yönlendirmelerle ziyaret yoğunluğunda artış sağlanabilir. Bununla birlikte köprünün yalnızca bir bölümüne erişim imkânı verilmesi, yapının bütünsel bir algılamasını sınırlayacak; arkeolojik ve mimari bütünlüğün korunması bakımından uzman görüşleri ve teknik raporlar projenin sonraki aşamalarında belirleyici olacaktır.
Yerel yaşamla buluşturma
Rize Belediyesi'nin açıkladığı plan, şehrin günlük hayatını ve trafik akışını bozmadan tarihi kalıntıyı görünür kılma amacını taşıyor. Bu yaklaşım, kentlinin belleğini canlı tutma ve yerel kimliği güçlendirme hedeflerini içeriyor. Yapılacak ışıklandırma, merdiven erişimi ve fotoğraf noktaları, hem yerel halk hem de gelen ziyaretçiler için mekânsal bir deneyim sunacak.
Projenin uygulanma süreci, restorasyon çalışmaları ve kamuya açılma takvimiyle ilgili ayrıntılar, belediye tarafından paylaşılmaya devam edecek. Şehrin taşına ve tarihine dokunan her yeni çalışma gibi bu uygulama da Rize gündeminde izlenecek işlerden biri haline geldi.
