Uluslararası Kütüphane Federasyonu (IFLA) tarafından verilen Yeşil Kütüphane Ödülünün 2026 yılı kazananları açıklandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olarak İstanbul'da hizmet veren Rami Kütüphanesi, "19. Yüzyıldan Kalma Tarihî Bir Kışlanın İklim Dirençli Kentsel Ortak Alana Dönüştürülmesi" başlıklı projesiyle "Büyük Ölçekli Proje" kategorisinde dünya birincisi seçildi.
Projede öne çıkan unsurlar
Rami Kütüphanesi'nin başarısı, kültürel mirasın korunması ile çevresel sürdürülebilirlik ilkelerini aynı çatı altında toplayan tasarım ve işletme uygulamalarına bağlandı. Jürinin değerlendirmesinde; projenin toplum üzerinde yarattığı etki, Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumu ve diğer ülkelere örnek olma potansiyeli önemli kriterler olarak öne çıktı.
"Atıl durumdaki tarihî Rami Kışlası'nı; çevre dostu yaklaşımı, güçlü yeşil altyapısı ve yaşayan kamusal alan modeliyle uluslararası ölçekte örnek gösterilen modern bir kütüphaneye dönüştürdük. Rami Kütüphanemiz, Güney Kore'de düzenlenen ödül töreninde ülkemize birincilik gururu yaşattı"
Bu sözler, ödül sonucunu değerlendiren Kültür ve Turizm Bakanı tarafından açıklanan mesajdan alınmıştır. Resmî sonuçlar, Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen IFLA Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi kapsamında duyuruldu.
Başvuru ve değerlendirme süreci
IFLA Yeşil Kütüphane Ödülü'ne bu yıl 27 ülkeden 62 başvuru yapıldı. Rami Kütüphanesi, değerlendirme süreçlerini başarıyla geçerek finale kaldı ve final sunumunu Türkiye adına Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü yaptı. Ödül töreninde birincilik plaketini Rami Kütüphanesi Müdürü ile birlikte IFLA yetkilileri takdim etti.
- Başvuru sayısı: 62
- Katılımcı ülke sayısı: 27
- Rami Kütüphanesi hizmete giriş: 2023
Tarihi dönüşüm ve kapasite
Rami Kışlası, 1826-1828 yılları arasında inşa edildi. Tarihî kimlik korunarak gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmaları sonucunda bina, 2023'te kütüphane olarak yeniden açıldı. Bugün Rami Kütüphanesi, geniş bir kamusal kullanım alanı sunuyor; projenin sunduğu fiziksel ve çevresel özelliklerin ödül üzerinde belirleyici olduğu bildirildi.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Kapalı alan | 36 bin metrekare |
| Açılış yılı | 2023 |
Jüri değerlendirmesinde; enerji verimliliği uygulamaları, yeşil altyapı yatırımları, toplumla bütünleşen kamusal kullanım alanları ve uzun vadeli iklim direnci stratejileri gibi başlıklar ön plana çıktı. Rami projesi, bu alanlarda örnek oluşturabilecek çözüm ve uygulamaları ortaya koydu.
Ulusal ve yerel etkiler
Rami Kütüphanesi'nin uluslararası ödülle taçlandırılması, Türkiye'nin kültürel mirasın sürdürülebilir kullanımı ve kamusal mekan üretiminde elde ettiği kazanımların somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Ödül, benzer tarihî yapıların yeniden işlevlendirilmesi, çevre dostu kamusal alan yaratılması ve kütüphanelerin çok işlevli toplum merkezleri olarak yeniden konumlandırılması çabalarına ivme kazandırabilir.
Bu başarı, yerel yönetimler ve kültür kurumları için de yol gösterici olabilir; özellikle koruma-restorasyon projelerinde çevresel sürdürülebilirlik kriterlerinin tasarımın merkezine alınmasının önemine işaret ediyor. Rami örneği, kamu yatırımlarının aynı zamanda iklim dayanıklılığı ve toplumsal fayda hedefleriyle nasıl örtüştürülebileceğine dair somut bir örnek sunuyor.
İlerleyen dönemde, ödülün getireceği görünürlük sayesinde Rami Kütüphanesi'nin yerli ve yabancı ziyaretçi profili, akademik ve kültürel iş birlikleri ile kütüphane hizmetlerinin çeşitliliğinde artış bekleniyor. Bu tür projelerin yaygınlaşması, hem kültürel mirasın korunmasına hem de sürdürülebilir şehirleşme hedeflerine katkı sağlayacaktır.
