DOA uygulaması Kastamonu’da devreye alındı
Kastamonu'da, Sıfır Atık Hareketi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DOA) uygulaması uygulanmaya başlandı. Valilikten yapılan açıklamaya göre kent genelinde toplam 23 depozito iade makinesi kurularak halkın kullanımına sunuldu; bunların 3'ü kent merkezinde yer alıyor. Kurulumun yanı sıra manual iade noktaları ve toplu iade merkezleri oluşturulmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.
Hangi ambalajlar sistem içinde?
Sisteme dahil ambalajlar, hacim sınırıyla tanımlandı. DOA işareti taşıyan; 0,10–3,01 litre arasındaki pet, cam ve alüminyum içecek ambalajları iade edilebiliyor. İade işlemleri DOA uygulaması üzerinden gerçekleşiyor; iade noktasındaki makinenin ekranında bulunan karekod okutuluyor ve ambalajlar teslim edildikten sonra ödeme dijital cüzdana aktarılıyor.
Ödeme koşulları ve geri dönüşüm hedefleri
Sistemde öngörülen ödeme modeli iki kademeli: iade edilen her ambalaj için 1 lira depozito bedeli dijital cüzdana yükleniyor. Günlük 200 adedin üzerindeki toplu iadelerde ise ambalaj başına ödeme 0,50 lira olarak uygulanıyor. Uygulamanın amaçları arasında ambalajların toplanıp yeniden ham maddeye dönüştürülmesi, doğal kaynakların korunması ve geri dönüşüm kapasitesinin artırılması bulunuyor.
«İade edilen her ambalaj için 1 lira depozito bedeli dijital cüzdana yüklenirken günlük 200 adedin üzerindeki toplu iadelerde ambalaj başına 0,50 lira ödeme yapılıyor.»
Uygulamadan beklenen etkiler ve yerel hazırlık
DOA sisteminin kentte uygulanmaya başlaması, atık yönetimi ve geri dönüşüm zincirinde somut değişiklikler getirecek. Belediyelerin, özel sektörün ve vatandaşların sisteme uyum sürecindeki uygulama biçimleri, atık toplama rutininin yeniden şekillenmesine yol açabilir. Valilik açıklamasında kurulumun tamamlandığı belirtilirken, manual iade noktaları ve toplu iade merkezlerinin devreye alınmasıyla erişimin artırılacağı aktarıldı. İade işlemlerinin tamamının dijital ortamda yürütülmesi, sistemin takibini kolaylaştırırken, sahada daha kapsayıcı hizmet için fiziksel iade alternatiflerine de ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.
- Toplam kurulan iade makinesi: 23
- Kent merkezindeki makineler: 3
- Kapsam: 0,10–3,01 litre pet, cam ve alüminyum ambalajlar
- Standart iade bedeli: 1 TL/ambalaj
- Toplu iade (günlük >200): 0,50 TL/ambalaj
Uygulamanın pratik tarafı
DOA makinelerindeki işlem akışı şu şekilde ilerliyor: kullanıcı, DOA uygulaması üzerinden iade işlemini başlatıyor; makinenin ekranındaki karekodu okutuyor, ambalajları teslim ediyor ve iade bedeli DOA Dijital Cüzdan hesabına yansıyor. Bu dijital sistem, küçük iade miktarlarını da kayıt altına alarak izlenebilirliği artırmayı hedefliyor. Yapılacak ek çalışmalarda, özellikle kırsal ve yoğun nüfuslu mahallelerde manuel iade noktalarının ne zaman kurulacağı takip edilmesi gereken başlıca konu olarak öne çıkıyor.
| Öğe | Rakam |
|---|---|
| Toplam iade makinesi | 23 |
| Kent merkezindeki makine sayısı | 3 |
| Ambalaj hacim aralığı | 0,10–3,01 litre |
Kastamonu'da başlayan DOA uygulaması, şehir ekonomisi ve çevre politikaları açısından izlenmesi gereken bir adım. Sistem tam devreye girdiğinde geri dönüşüm oranlarında artış, atık yönetiminde daha düzenli veri ve potansiyel hammadde tedarik avantajları beklenebilir. Uygulamanın günlük işleyişi, vatandaşların ve kurumların adaptasyonuyla şekillenecek; manuel iade noktaları ve toplu iadelerin devreye alınması, uygulamanın sahadaki başarısı için belirleyici olacak.
Gelişmeleri yerel kaynaklardan ve yetkili açıklamalarından takip etmeye devam edeceğiz.
