Fransa'da görülen bir davada mahkeme, uzun yıllar Air France'ta kabin memuru olarak görev yapmış 59 yaşındaki Sophie Lainault'ın meme kanserinin mesleki koşullardan kaynaklandığı iddiasını haklı bularak hastalığı meslek hastalığı saydı. Kararda, üç ana etken olarak kozmik radyasyon, pasif içicilik ve uzun süreli gece çalışması gösterildi.
Kararın içeriği ve sonuçları
Bayonne kentindeki mahkeme, Lainault'ın dava talebini kabul etti. Kararın sonuçları arasında erken emeklilik olasılığı ve tedavi masraflarının Fransız sağlık sistemi tarafından karşılanması yer alıyor. Avukatlara göre söz konusu karar, benzer koşullara maruz kalan havacılık çalışanları için emsal teşkil edebilir.
"En büyük dileğim, bu kararın bugüne kadar bu adımı atmaya cesaret edememiş diğer kadınları da cesaretlendirmesi"
Maruz kalma ve mesleki veriler
Lainault, 1989 ile 2019 arasında toplam 12.600 saat uçuş gerçekleştirdi; bu sürenin yarısından fazlası gece uçuşlarıydı. Mahkeme kararında, uzun irtifa uçuşlarında, özellikle Kuzey Kutbu yakınındaki rotalarda, kozmik radyasyon düzeylerinin karasal uçuşlara göre daha yüksek olduğuna dikkat çekildi.
| Veri | Değer |
|---|---|
| Toplam uçuş saati | 12.600 saat |
| Gece uçuşlarının oranı | Yarısından fazla |
Araştırmalar ve uluslararası bulgular
Kararla ilişkilendirilen bilimsel bulgular arasında, ABD'deki Harvard Tıp Fakültesi tarafından yayımlanan bir araştırmanın uçuş görevlileri ve pilotlarda radyasyona bağlı kanser ölümlerinin diğer meslek gruplarına göre yüksek olduğunu gösteren sonuçları yer alıyor. Söz konusu çalışmada, uçuş görevlileri ölümlerinin yaklaşık %6,9'unun, pilot ölümlerinin ise yaklaşık %6,7'sinin radyasyona bağlı kanserlerden kaynaklandığı bildirildi.
- Mahkeme, kozmik radyasyonu mesleki risk faktörlerinden biri olarak kabul etti.
- Pasif içicilik ve kronik gece çalışmasının da kanser riskini artıran etkenler arasında sayıldığı vurgulandı.
- Kararın, havacılık sektöründe benzer başvurular için emsal olabileceği değerlendiriliyor.
Türkiye açısından çıkarımlar
Bu tür yargı kararları, iş sağlığı, meslek hastalıkları tanımları ve tazminat uygulamaları konusunda uluslararası örnek oluşturuyor. Türkiye'deki havacılık çalışanlarının maruziyetinin değerlendirilmesi, meslek hastalığı başvurularının sonuçları ve ilgili yasal düzenlemeler açısından benzer davalara zemin hazırlayabilir. Ancak mevcut haberde yer alan bilgiler Fransa'daki tek bir davaya ve uluslararası çalışmanın sonuçlarına dayanıyor; bu nedenle farklı coğrafyalarda maruziyet düzeyleri, uçuş profilleri ve koruyucu önlemler değişebilecektir.
Konunun tıbbi ve hukuki açıdan daha geniş bir perspektifle ele alınması için meslek hastalıkları uzmanları, radyasyon güvenliği uzmanları ve havacılık tıbbı araştırmacılarının değerlendirmeleri önem taşıyor. Mahkeme kararının başka ülkelerde benzer sonuçlara yol açıp açmayacağı, ilerleyen dönemde yapılacak ek incelemeler ve başvurularla netleşecek.
Haber, mahkeme kararının açıklanması ve ilgili araştırma bulgularına dayanılarak derlenmiştir.
