Tarih sokaktan tekrar görünür oldu
Erzurum'un tarihi semtlerinden Tebrizkapıda, Narmanlı Camisi arkasında yer alan Ahi Toman Baba Kümbeti uzun yıllar çevresindeki yapılar nedeniyle görünür durumda değildi. Yakın dönemde yürütülen kentsel dönüşüm çalışmalarıyla önündeki binaların kaldırılması sonucu kümbet yeniden gün yüzüne çıktı. Yapının ihyası için Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından bir restorasyon projesi hazırlandı ve uygulama çalışmaları başlatıldı.
Yüzyılların bıraktığı iz
Yaklaşık 14. yüzyıla tarihlenen kümbet, yerel kaynaklarda ve tarihi kayıtlarca Ahi Toman Baba adıyla anılıyor. Ahi geleneğinin Erzurum'daki oluşumunda önemli bir rol oynadığı kabul edilen Ahi Toman Baba, bazı yazılı kaynaklarda da zikrediliyor. Ünlü seyyah İbn Battuta'nın 1331 yılında Erzurum'a geldiğinde Ahi Toman Baba'nın tekkesinde konakladığı ifade ediliyor. Bu kültürel bağ, yapılandırma ve restorasyon çalışmalarının kent belleği için önemini artırıyor.
Belediyenin hedefi: 2027'de ziyaretçi kabulü
Erzurum Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, restorasyonun tamamlanmasıyla birlikte kümbetin çevresiyle birlikte düzenlenerek 2027 yılında ziyaret edilebilir hale getirilmesini amaçlıyor. Çalışmaların bölgedeki tescilli Ahıskalılar Evini de gün yüzüne çıkaracağı bildirildi. Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Ünal İnci projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede kentsel dönüşümün tarihi eserlerin korunmasına hizmet ettiğini vurguladı.
«Korunan tarih, dönüşen şehir şiarıyla başlattığımız tarihi eserlerin etrafında kentsel dönüşüm çalışmaları hızla devam etmektedir.»
Uygulama ve kapsam
Yetkililer, projeye ilişkin şu aşamaların yürütüldüğünü belirtti: bölgedeki binaların sökümü, tarihi yapının ortaya çıkarılması, tescilli yapıların envantere alınması ve restorasyon çalışmalarının başlatılması. Süreç iki yıl önce başlatılan dönüşümle başladı; bu çerçevede yaklaşık 10 binanın söküldüğü kaydedildi. Proje tamamlandığında hem kümbet hem de çevresinin düzenlenmesi planlanıyor.
- Konum: Tebrizkapı, Narmanlı Camisi arkası
- Tahmini dönem: 14. yüzyıl
- Hedeflenen açılış: 2027
- Yürütücü: Erzurum Büyükşehir Belediyesi
Yerel etkiler ve kültür turizmi
Restorasyonun tamamlanmasıyla kümbetin Erzurum'un kültür turizmine katkı sağlaması bekleniyor. Bölge halkı ve ziyaretçiler açısından tarihi dokunun görünür kılınması, çevre düzenlemesiyle birlikte semtin kimliğini güçlendirecek. Ayrıca tescilli diğer yapıların da ortaya çıkarılması, bölgedeki kültürel sürekliliği ve tarihi bilinci artırma potansiyeli taşıyor.
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Tarihsel dönem | 14. yüzyıl (yaklaşık) |
| Proje yürütücüsü | Erzurum Büyükşehir Belediyesi |
| Sökülen yapı sayısı | Yaklaşık 10 bina |
| Hedeflenen ziyaret açılışı | 2027 |
Semtin dar sokaklarında yürürken, yılların içinde kaybolmuş bir kümbetin yeniden görünür olması yerel halkta merak ve memnuniyet oluşturdu. Restorasyon tamamlandığında yapının hem tarihsel hem de sosyal boyutuyla gündeme yeniden girmesi bekleniyor. Sürecin sağlıklı yürütülmesi, hem koruma ilkeleri hem de kent yaşamının ihtiyaçları gözetilerek takip edilecek.
