Ankara Tabip Odası (ATO), hekimlerin MEDULA ve REDES uygulamaları nedeniyle artan idari yük ve mali-hukuki sorumluluklarla karşılaştığını belirterek uygulamalara ilişkin endişelerini kamuoyuyla paylaştı. Oda yönetiminin düzenlediği basın toplantısında, uygulamaların hekim-hasta ilişkisinde ve tedavi kararlarında olumsuz sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
Basın toplantısı ve katılımcılar
ATO Toplantı Salonu’nda yapılan açıklamada, ATO Genel Sekreteri Dr. Zafer Çelik konuşmayı okudu. Toplantıya Yönetim Kurulu üyeleri Dr. Buket Gülhan, Dr. Emel Sakınç Çağlar ile Türk Tabipleri Birliği Büyük Kongre delegeleri Dr. Alpay Azap, Dr. Bilge Ceydilek ve Dr. Nilüfer Ustael katıldı.
ATO'nun değerlendirmeleri
Açıklamada MEDULA ve REDES’in hekimler açısından şu başlıca sorunları doğurduğu belirtildi:
- Artan idari yük: MEDULA üzerinden getirilen fatura kontrol ve onaylama uygulamalarının hekimlerin asli görevleri arasında olmadığı, muayene, reçete ve ameliyat gibi tıbbi işlemlere ilişkin çok sayıda verinin hekimlerce kontrol edilip kişisel e-imzayla onaylanmasının ek iş yükü yarattığı ifade edildi.
- Mali ve hukuki sorumluluk: Bu onay süreçlerinin hekimlere idari, hukuki ve mali sorumluluklar yüklediği vurgulandı.
- Mesleki özerklik ve güvensizlik: REDES’in yapay zekâ ve veri analizleri temelinde reçete ve tedavi tercihlerini sorgulayabilmesinin hekimleri peşinen şüpheli konumuna düşürdüğü kaydedildi.
- Savunmacı hekimlik riski: REDES’in uygulama biçiminin hekimleri gerekli tedaviler konusunda çekingenleştirebileceği, bunun da hastaların sağlık hizmetine erişimini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
«Hekimin zamanından çalınan her dakika, hastanın sağlık hizmetine ayrılabilecek zamandan çalınan dakikadır»
Dr. Zafer Çelik’in okuduğu açıklamada bu cümle öne çıkarıldı ve uygulamaların hekimlerin hasta başında geçirebileceği zamanı azalttığına dikkat çekildi.
REDES ve MEDULA’ya dair somut eleştiriler
ATO, REDES kapsamında bazı durumlarda hekimlerden reçetelerin belirli eczanelerden karşılanma nedenine ilişkin açıklama istendiğini bildirdi. Bu tür taleplerin hekimleri suçlamaya yönelik bir algı yaratabileceği, mesleki bağımsızlığı zedeleyebileceği kaydedildi. Ayrıca REDES’in veri temelli yaklaşımlarının hekimlerin klinik değerlendirmelerini gözetim altında tutma biçiminde algılanmasının klinik karar süreçlerine etkisi üzerinde duruldu.
MEDULA uygulamalarına ilişkin olarak ise reçete onaylama, fatura kontrolü ve kişisel e-imza gerekliliklerinin idari işler arasında yer almasının, hekimleri tıbbi uygulamalardan zaman çalacak işlemlerle meşgul ettiği ifade edildi. Bu durumun hem iş yükünü hem de olası soruşturma ve mali sorumluluk riskini artırdığı belirtildi.
İstenen yaklaşım: Hukuka uygun, şeffaf süreçler
ATO, risk tespiti olması halinde hekimlerden doğrudan savunma istenmesi yerine, açık ve hukuka uygun soruşturma süreçlerinin işletilmesi gerektiğini vurguladı. Oda, hekimlerin mesleki özerkliğinin korunmasının, hasta bakımının kalitesi ve erişilebilirliği açısından önem taşıdığını bildirdi.
| Uygulama | ATO'nun Başlıca Kaygısı |
|---|---|
| MEDULA | Fatura/reçete onay yükü, kişisel e-imza ile mali/hukuki sorumluluk |
| REDES | Veri/AI temelli denetim, mesleki özerklik ve savunmacı hekimlik riski |
Açıklama, hekimlerden ATO’ya iletilen başvuruların artması nedeniyle yapıldığını ve söz konusu uygulamaların hem çalışma koşullarını hem de hasta bakımını etkileyen boyutlarının tartışılması gerektiğini işaret ediyor. Oda, yetkililerin uygulamaların işleyişine dair düzenlemeleri gözden geçirmesini ve hekimlerin mesleki özerkliğini koruyacak, hukuka uygun süreçler oluşturulmasını talep ediyor.
Konuyla ilgili Sağlık Bakanlığı veya uygulamayı yürüten kurumların yapılacak açıklamalarının, hekimlerin ve sağlık hizmeti alanların beklentilerini nasıl karşılayacağına dair sürecin belirlenmesinde etkili olması bekleniyor.
