Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Afrika CDC), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde devam eden Ebola salgınının hızla yayıldığını ve bölgedeki riskin yükseldiğini açıkladı. Kuruluş, salgının ilan edildiği son üç aylık dönemde kaydedilen vaka sayısının 4 bin 566 olduğunu, bu vakalar arasında yaşamını yitirenlerin sayısının ise 2 bin 128’in üzerinde olduğunu bildirdi.
Yayılma hızı ve coğrafi yayılım
Salgın Ituri eyaletinde başladı ve ülke genelinde altı eyalete yayıldı. Daha önce etkilenen bölgeler arasında Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele ve Tshopo sayılıyordu; Afrika CDC ayrıca Haut-Uele’den seyahat eden bir kişinin Bas-Uele eyaletinde virüs nedeniyle öldüğünü doğruladı. Kuruluş, mevcut yayılımın emsali görülmemiş bir hız taşıdığını vurguladı.
"Salgının ilan edilmesinden bu yana geçen üç ay içinde KDC'de kaydedilen vaka sayısı, 2014 yılına kıyasla yedi kat; can kaybı ise beş kat daha fazla"
Bu değerlendirme, 2014 Batı Afrika salgınıyla yapılan doğrudan karşılaştırmaya dayanıyor. 2018-2020 yıllarında Kongo'da kaydedilen en ölümcül dalgada resmi rakamlar yaklaşık 3 bin 500 vaka ve bu vakalardan yaklaşık 2 bin 300 ölüm olarak kaydedilmişti. Mevcut dalga, bu rakamlarla da kıyaslandığında büyüklük ve hız açısından endişe yaratıyor.
Uluslararası uyarılar ve sınır riski
İnsani yardım kuruluşu Mercy Corps, virüsün hem Ituri hem de Haut-Uele ile sınırı bulunan Güney Sudan topraklarına yayılma riskine dikkati çekti. Kuruluşun açıklamasında, doğrulanmış vakaların Güney Sudan sınırına yaklaşık 35 kilometre uzaklıkta olduğu belirtildi; bu durum, yüksek riskli seyahat koridorları üzerinden yayılma olasılığını artırıyor.
Öte yandan Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Ebola yayılımının önümüzdeki üç ay içinde tersine çevrilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Ancak Afrika CDC'nin vurguladığı hızlı vaka artışı ve bölgesel yayılma riski, müdahale stratejilerinin hızla genişletilmesini gerektiriyor.
Proje ve müdahale gereklilikleri
Salgınla mücadelede öncelikler arasında erken tanı, izolasyon, temas takibi, aşı ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi yer alıyor. Mevcut müdahalenin yeterliliği ve yerel sağlık altyapısının durumu, sahadaki çabaların başarısını belirleyecek temel faktörler olarak öne çıkıyor. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin bazı bölgelerinde sağlık hizmetleri, temiz su ve güvenli ulaşım gibi unsur eksiklikleri müdahaleyi zorlaştırıyor.
Aşağıda, salgınla ilgili temel sayılar özetlenmiştir:
| Gösterge | Rakam |
|---|---|
| Doğrulanmış vaka sayısı | 4.566 |
| Resmi can kaybı | 2.128+ |
| Etki altındaki eyaletler | Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele, Tshopo, Bas-Uele |
- Afrika CDC salgının hızla yayıldığını bildiriyor.
- Mercy Corps sınır ötesi yayılma riskine dikkat çekiyor; vakalar Güney Sudan sınırına yaklaşık 35 km uzaklıkta.
- DSÖ, yayılmanın tersine çevrilmesi için önümüzdeki üç ay içinde sonuç alınmasını hedefliyor.
Salgının bölgesel etkileri ve olası sınır ötesi yayılma riski, komşu ülkelerle koordinasyon, uluslararası destek ve hızlı saha müdahalelerini daha da önemli kılıyor. Gelişmeler, sağlık otoriteleri ve yardım kuruluşlarının açıklamaları doğrultusunda takip edilmeye devam edecek.
