Παρέμβαση για την ελεύθερη επιλογή του τύπου σχολείου στα Πομακοχώρια της περιφέρειας Ξάνθης και για την ενίσχυση της πομακικής γλώσσας έκανε δημόσια ο Ιρφάν Μεχμέτ Αλή, αναδεικνύοντας ζήτηματα που αφορούν την εκπαίδευση, τη γλωσσική ταυτότητα και την πολιτική ένταξης των τοπικών κοινοτήτων.
Αίτημα για κατάργηση της υποχρεωτικότητας τουρκικών
Στη δήλωσή του ο Ξανθιώτης Πομάκος ζητά να αποσυνδεθεί η υποχρεωτικότητα της διδασκαλίας της τουρκικής γλώσσας από την εγγραφή των παιδιών στα τοπικά σχολεία και να δοθεί στους γονείς η δυνατότητα να επιλέγουν αν τα παιδιά τους θα φοιτήσουν σε σχολεία όπου διδάσκονται μόνο τα ελληνικά ή σε σχολεία με διδασκαλία και ξένων/μειονοτικών γλωσσών. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο Δήμο Ξάνθης υπάρχουν ήδη περιπτώσεις που επιτρέπουν τέτοια επιλογή.
Γλώσσα, θρησκεία και ταυτότητα
Ο ομιλών τονίζει την διάκριση μεταξύ θρησκευτικής ταυτότητας και μητρικής γλώσσας. Υποστηρίζει ότι, παρότι οι κάτοικοι της ορεινής περιοχής είναι μουσουλμάνοι, αυτό δεν σημαίνει εξ ορισμού ότι η μητρική τους γλώσσα είναι τα τουρκικά. Σε αυτή τη βάση προτείνει την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας σε συνδυασμό με μέτρα για τη διατήρηση των Πομάκικων, και την προαιρετική εκμάθηση των τουρκικών ως στοιχείο πολυγλωσσίας.
«Έχω κουραστεί να λέω το αυτονόητο. Στα Πομακοχώρια τα παιδιά μας χρειάζονται επιλογή. Η μητρική μας γλώσσα είναι τα Πομάκικα. Η πατρίδα μας είναι η Ελλάδα. Είμαστε Έλληνες Πομάκοι και μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα. Το ότι είμαστε μουσουλμάνοι δεν σημαίνει ότι η μητρική μας γλώσσα είναι τα Τουρκικά ούτε ότι πρέπει να συνδέεται η θρησκεία μας με την τουρκική ταυτότητα.»
Στο ίδιο πλαίσιο ο κ. Αλή επισημαίνει ότι πολλά παιδιά εισέρχονται στο δημοτικό έχοντας μάθει στο σπίτι κυρίως Πομάκικα, καθώς αρκετοί γονείς και παλαιότερες γενιές δεν μπόρεσαν να παρακολουθήσουν σχολείο ή να αποκτήσουν επαφή με άλλη γλώσσα. Επομένως, αναφέρει, η πολιτεία οφείλει να προσφέρει πραγματικές επιλογές στους γονείς.
Πρακτικές συνέπειες και ζητήματα διοίκησης
Το αίτημα εγείρει πρακτικά ζητήματα για τη λειτουργία των σχολείων στην περιοχή: διαμόρφωση ωρολογίων προγραμμάτων, ύπαρξη εκπαιδευτικού προσωπικού με κατάλληλη επιμόρφωση, καθώς και διαδικασίες δήλωσης προτίμησης από τους γονείς. Επίσης ανοίγει ζήτημα συντονισμού μεταξύ τοπικών εκπαιδευτικών αρχών και του υπουργείου Παιδείας σχετικά με την εφαρμογή της όποιας απόφασης σε σχολικές μονάδες της ορεινής Ξάνθης.
- Ανάγκη για επιλογή σχολικού προσανατολισμού από τους γονείς.
- Προστασία και διδασκαλία της πομακικής ως μητρικής γλώσσας.
- Προαιρετική διδασκαλία της τουρκικής γλώσσας.
Το ζήτημα που θέτει ο κ. Αλή δεν είναι άγνωστο στη δημόσια συζήτηση: η συμβίωση γλωσσικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων στην περιοχή έχει ιστορικές και κοινωνικές διαστάσεις. Η τοπική κοινωνία των Πομάκων, όπως καταγράφεται και στη δήλωσή του, ζητά μέτρα που να συνδυάζουν την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας με την προστασία του τοπικού γλωσσικού αποθέματος.
Τι μένει να γίνει
Για την πρακτική εφαρμογή των προτάσεων απαιτούνται νομοθετικές ή διοικητικές παρεμβάσεις, καθώς και χαρτογράφηση των αναγκών σε κάθε σχολική μονάδα. Στο άμεσο μέλλον, οι τοπικές αρχές και οι εκπαιδευτικοί φορείς πρέπει να αξιολογήσουν το αίτημα των κατοίκων και να διαμορφώσουν προτάσεις που να διασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση, την προστασία των μητρικών γλωσσών και τη διαφύλαξη του κοινωνικού ιστού της περιοχής.
| Θέμα | Αιτούμενο |
|---|---|
| Διδασκαλία Τουρκικών | Να μην είναι υποχρεωτική / προαιρετική |
| Πομάκικη γλώσσα | Ενίσχυση και προστασία ως μητρικής |
| Επιλογή σχολείου | Δικαίωμα γονέων για αμιγώς ελληνικά δημόσια σχολεία |
Η τοπική κοινωνία της Ξάνθης, ιδίως στα Πομακοχώρια, αναμένει απαντήσεις από την Πολιτεία για το πώς θα συνδυαστούν η εκπαίδευση, η γλωσσική πολυμορφία και η κοινωνική συνοχή. Η συζήτηση που ανοίγει αφορά όχι μόνο την εκπαιδευτική πολιτική, αλλά και την αναγνώριση και στήριξη της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας των τοπικών κοινοτήτων.
Κατηγορία: Παιδεία — το θέμα παρακολουθείται στενά από γονείς, εκπαιδευτικούς και τοπικούς φορείς.
