Ένα ηλεκτρικό, αυτόνομο σκάφος ικανό να εντοπίζει και να συλλέγει σκουπίδια από το νερό αναπτύσσεται σε εργαστήριο του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», ενώ στον ίδιο χώρο προσφέρεται πρόσβαση σε επιχειρήσεις, ερευνητές και δημόσιους φορείς στις δυνατότητες του υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ. Οι τεχνολογικές αυτές πρωτοβουλίες έχουν πρακτική σημασία και για την προστασία των υδάτινων πόρων γύρω από την Πύλη, όπου η διαχείριση του νερού και η ποιότητα των αρδευτικών δικτύων επηρεάζουν την καθημερινότητα των παραγωγών.
Τι αναπτύσσεται στο εργαστήριο
Στο νέο κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του «Δημόκριτου» συγκεντρώνονται εργαστήρια, υπολογιστικές υποδομές και εμπορικές συνεργασίες. Η ομάδα INSANE σχεδιάζει και συναρμολογεί εξαρτήματα με τρισδιάστατους εκτυπωτές, δοκιμάζει πρωτότυπα και βελτιώνει σταδιακά λειτουργικά χαρακτηριστικά του σκάφους. Το όχημα έχει ως στόχο να:
- εντοπίζει και συλλέγει επιπλέοντα ή αιωρούμενα απορρίμματα,
- παρακολουθεί την ποιότητα του νερού,
- επιτηρεί παράκτιες και υδάτινες υποδομές.
Η ομάδα χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την αυτόνομη πλοήγηση και την αναγνώριση ρυπασμάτων, καθώς και για τη βελτίωση των χαρακτηριστικών των υλικών κατασκευής. Το εγχείρημα χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από το πρόγραμμα «Proof of Concept» του Κόμβου Μεταφοράς Τεχνολογίας Science Agora και έχει λάβει βραβεία και διακρίσεις.
Σύνδεση με ΔΑΙΔΑΛΟΣ και δημόσιους φορείς
Στο ίδιο κτίριο λειτουργεί και υποδομή που επιτρέπει την πρόσβαση στο υπερυπολογιστικό σύστημα ΔΑΙΔΑΛΟΣ, για την ανάλυση μεγάλων δεδομένων, προσομοιώσεις και την ανάπτυξη αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης. Η δυνατότητα αυτή ανοίγει δρόμους συνεργασίας με δημόσιους φορείς διαχείρισης υδάτινων πόρων, Οργανισμούς Ύδρευσης και Ενεργειακές επιχειρήσεις: ήδη αναφέρονται συνεργασίες με την ΕΥΔΑΠ και τη ΔΕΗ, ενώ διερευνώνται λύσεις και με εταιρεία μικροδορυφόρων για μεταλλικά πλαίσια μικροδορυφόρων.
«Βήμα-βήμα ξεφεύγουμε από τη διαδικασία της τρισδιάστατης εκτύπωσης σαν πρωτότυπο και πάμε σε ένα λειτουργικό προϊόν, το οποίο θα μπορεί να είναι αξιοποιήσιμο»
Η παραπάνω δήλωση, από ερευνητή της ομάδας, υπογραμμίζει την πρόθεση μετάβασης από πρωτότυπα σε τεχνολογίες έτοιμες για πεδίο εφαρμογής.
Σημασία για την Πύλη και την αγροτική παραγωγή
Για την περιοχή της Πύλης, όπου οι κάτοικοι και οι παραγωγοί εξαρτώνται από ποιοτικό νερό για άρδευση και κτηνοτροφία, τεχνολογίες που βελτιώνουν την παρακολούθηση και τον καθαρισμό των υδάτινων σωμάτων έχουν πρακτική αξία. Η δυνατότητα αυτόματης καταγραφής ρυπαντών και συνεχούς εποπτείας υποδομών μπορεί να βοηθήσει στη γρήγορη ανίχνευση συμβάντων ρύπανσης, στη στοχευμένη παρέμβαση και στην εκτίμηση κόστους αποκατάστασης.
Συγκεκριμένα, οι τομείς όπου η τεχνολογία του «Δημόκριτου» θα μπορούσε να έχει άμεσα οφέλη περιλαμβάνουν:
- έλεγχο ποιότητας νερού στα φράγματα και τα κανάλια άρδευσης,
- άμεση συλλογή επιπλεόντων απορριμμάτων σε υδάτινες λεκάνες,
- υποστήριξη σε Περιβαλλοντικές Εκθέσεις και επιχειρήσεις που διαχειρίζονται ύδρευση.
| Χαρακτηριστικό | Δυνατότητα |
|---|---|
| Αυτόνομη πλοήγηση | Παρακολούθηση και αποφυγή εμποδίων |
| Αναγνώριση ρυπασμάτων | Ταξινόμηση απορριμμάτων και ρύπων |
| Συλλογή | Μηχανισμοί περισυλλογής επιπλεόντων |
Η υιοθέτηση τέτοιων λύσεων απαιτεί δοκιμές σε ρεαλιστικές συνθήκες, συνεργασίες με τοπικές αρχές και προσαρμογή στις ιδιαίτερες ανάγκες άρδευσης και ύδρευσης της Θεσσαλίας. Η μετάβαση από πρωτότυπο σε λειτουργικό προϊόν, όπως αναφέρουν οι ερευνητές, παραμένει κρίσιμη για την ευρύτερη αξιοποίησή τους.
Για την Πύλη και τις κοντινές κοινότητες, το επόμενο βήμα είναι να εξεταστεί η δυνατότητα πιλοτικών εφαρμογών σε τοπικά ύδατα, ώστε να αξιολογηθεί η απόδοση και το κόστος πριν από ευρύτερη υιοθέτηση. Η τεχνολογία αυτή δεν αντικαθιστά την ανάγκη για οργανωμένη διαχείριση απορριμμάτων και καλό σχεδιασμό υποδομών, αλλά μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματικό εργαλείο για την προστασία των υδάτινων πόρων που υποστηρίζουν την αγροτική οικονομία.
