Σε δημόσια τοποθέτηση στη Βρετανική Σχολή Αθηνών ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, επισήμανε τη διαχρονική συνεισφορά των ξένων αρχαιολογικών σχολών στην έρευνα και την ανάδειξη της ελληνικής αρχαιότητας από τον 19ο αιώνα έως σήμερα. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν συνολικά 19 ξένες αρχαιολογικές σχολές, τις οποίες χαρακτήρισε «κιβωτούς γνώσης και εμπειρίας».
Από τη συλλογή στη σύγχρονη αρχαιολογία
Ο Πρόεδρος ανέδειξε την αλλαγή παραδείγματος στην αρχαιολογική πρακτική: από μια περίοδο όπου κυριαρχούσε η συλλογή και η εξαγωγή αντικειμένων, στην τρέχουσα προσέγγιση που δίνει έμφαση στη διατήρηση των ευρημάτων στον τόπο τους, στη συστηματική τεκμηρίωση και στη διαφάνεια της έρευνας. Σημείωσε ότι οι ξένες σχολές συνέβαλαν αποφασιστικά στην «ανακατασκευή της μνήμης της Ελλάδας» και πρόσφερε ειδική αναφορά στην Κρήτη, λόγω των πολλών και σημαντικών ανασκαφικών ευρημάτων στο νησί.
Συμμετοχή στο νομό Λασιθίου
Στο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι στον νομό Λασιθίου έχουν δραστηριοποιηθεί, στο παρελθόν ή στη σύγχρονη περίοδο, τουλάχιστον επτά ξένες αρχαιολογικές σχολές. Η παράθεση των σχολών και ορισμένων περιοχών όπου διεξήγαγαν έργο αντικατοπτρίζει την ποικιλία των ερευνητικών πεδίων και την γεωγραφική εξάπλωση των ανασκαφών.
- Βρετανική Σχολή Αθηνών – Πραισός, Παλαίκαστρο, Ζάκρος
- Γαλλική Σχολή Αθηνών – Δρήρος, Λατώ, Ίτανος
- Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών – Μόχλος, Καβούσι, Αζοριά, Γουρνιά, Ψείρα, Βρόκαστρο, Χρυσοκάμινος, σπήλαιο Αγίου Χαραλάμπους στο Οροπέδιο Λασιθίου
- Βελγική Σχολή Αθηνών – Σίσι
- Ιρλανδικό Ινστιτούτο Ελληνικών Σπουδών Αθηνών – Πρινιάτικος Πύργος Καλού Χωριού
- Καναδικό Ινστιτούτο στην Ελλάδα – Χαβάνια Αγίου Νικολάου
- Πολωνικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Αθηνών – Καρφί Οροπεδίου Λασιθίου
«Είμαστε ευγνώμονες απέναντι στις ξένες Αρχαιολογικές Σχολές, καθώς έχουν συμβάλλει σημαντικά στην ανακατασκευή της μνήμης της Ελλάδας».
Σημεία προς παρακολούθηση
Η αναφορά του Προέδρου επανατοποθετεί στο δημόσιο διάλογο ζητήματα που αφορούν τη συνεργασία με ξένους ερευνητές: τη διαχείριση των ευρημάτων, την αναγνώριση της επιστημονικής συνεισφοράς και την προβολή του πολιτιστικού αποθέματος στο πλαίσιο της εθνικής μνήμης. Η λειτουργία 19 σχολών στην Ελλάδα υπογραμμίζει τη διεθνή διάσταση της αρχαιολογικής έρευνας και την ανάγκη για συνεχή διάλογο μεταξύ Ελληνικής Πολιτείας, τοπικών φορέων και ξένων επιστημονικών κέντρων.
Επιπλέον, η έμφαση στην Κρήτη και ειδικά στο Λασίθι αναδεικνύει την περιοχή ως πεδίο πυκνής αρχαιολογικής παρουσίας, όπου η συνεργασία ξένων και ελληνικών φορέων έχει αποδώσει σημαντικά δεδομένα για την αρχαιολογική ιστορία του νησιού.
| Σχολή | Ενδεικτικές θέσεις έρευνας στο Λασίθι |
|---|---|
| Βρετανική Σχολή Αθηνών | Πραισός, Παλαίκαστρο, Ζάκρος |
| Γαλλική Σχολή Αθηνών | Δρήρος, Λατώ, Ίτανος |
| Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών | Μόχλος, Καβούσι, Αζοριά, Γουρνιά, Ψείρα, Βρόκαστρο, Χρυσοκάμινος, σπήλαιο Αγ. Χαραλάμπους |
Η τοποθέτηση του Προέδρου στη Βρετανική Σχολή επαναφέρει στην επιφάνεια την ανάγκη να διατηρηθεί ισορροπία ανάμεσα στην ξένη συνεργασία και στην εθνική ιδιοκτησία των ευρημάτων, με κανόνες διαφάνειας και αμοιβαίου σεβασμού. Η παρουσία πολλών ξένων σχολών στην Ελλάδα, όπως στην Κρήτη, παραμένει κρίσιμη για την επέκταση της επιστημονικής γνώσης αλλά και για τη διαμόρφωση πολιτιστικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο.
