Βουλευτική παρέμβαση φέρνει ξανά στο προσκήνιο την έντονη αντίδραση των κατοίκων, των επιστημονικών φορέων και των ξενοδόχων του Λασιθίου απέναντι σε σχεδιαζόμενα βιομηχανικά έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο Επάνω Μεραμπέλλο και στη Θρυπτή. Η βουλεύτρια Λασιθίου κατέθεσε ερώτηση προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Υπουργό Τουρισμού, επισημαίνοντας τις σοβαρές περιβαλλοντικές, χωρικές και οικονομικές συνέπειες.
Κύρια σημεία της κοινοβουλευτικής παρέμβασης
Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση τονίζεται ότι η ανάγκη για ενεργειακή μετάβαση δεν αρκεί από μόνη της, εάν δεν συνοδεύεται από επιστημονική τεκμηρίωση, κανόνες και χωρικό σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τη βιοποικιλότητα, το πολιτιστικό τοπίο και τις παραγωγικές δραστηριότητες κάθε περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται η ανάγκη για ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
«ενώ η ενεργειακή μετάβαση είναι αναγκαία προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, δεν πραγματοποιείται από την κυβέρνηση με κανόνες, επιστημονική τεκμηρίωση, ολοκληρωμένο χωρικό σχεδιασμό, προστασία της βιοποικιλότητας και του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και συνεκτίμηση των παραγωγικών δραστηριοτήτων κάθε περιοχής».
Το έργο και οι ενστάσεις
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αδειοδότηση δύο αιολικών σταθμών στις θέσεις «Πέζα» και «Κεφάλα – Τράπεζα – Κουτσούρα», στις κορυφογραμμές Καρυδίου, Αρετίου και Χαυγά του Δήμου Αγίου Νικολάου, με συνολική ισχύ 132 MW. Ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Νομού Λασιθίου υπέβαλε τεκμηριωμένη ένσταση κατά των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, αναδεικνύοντας τις δυσμενείς επιπτώσεις στο τοπίο και την οικονομία του τουρισμού.
| Στοιχείο | Περιγραφή |
|---|---|
| Θέσεις | «Πέζα» και «Κεφάλα – Τράπεζα – Κουτσούρα» |
| Κορυφογραμμές | Καρυδί, Αρέτι, Χαυγά |
| Συνολική ισχύς | 132 MW |
| Αρχικός σχεδιασμός | 35 ανεμογεννήτριες, 175 MW (απορρίφθηκε στην αξιολόγηση) |
Τοπικές οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις
Οι αντιδράσεις εστιάζουν σε στοιχεία που συνδέουν την κλίμακα των έργων με την αλλοίωση του τοπίου, τη φθορά του εδάφους και πιθανούς περιορισμούς στη βιοποικιλότητα. Ο κλάδος του τουρισμού φοβάται ότι η εικόνα και η ποιότητα του προορισμού θα υποστούν βλάβη, με άμεσες επιπτώσεις στις τοπικές επιχειρήσεις και την απασχόληση.
- Περιβαλλοντικό κόστος: Φθορά εδάφους, αλλοίωση τοπίου, κινδύνους για τη χλωρίδα.
- Χωρικό κόστος: Έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδιασμού και τοπικών ζωνών προστασίας.
- Οικονομικό κόστος: Κίνδυνοι για τον τουρισμό και τις παραγωγικές δραστηριότητες.
Σημειώνεται ότι οι μελετητές, κατά την αξιολόγηση, απέρριψαν τον αρχικό, μεγαλύτερης κλίμακας σχεδιασμό που προέβλεπε 35 ανεμογεννήτριες και συνολική ισχύ 175 MW, επειδή θα προκαλούσε εντονότερες αρνητικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον και στο τοπίο.
Σημασία για την εθνική πολιτική ΑΠΕ
Η αντιπαράθεση στο Λασίθι υπογραμμίζει το ευρύτερο ζήτημα της ισορροπίας ανάμεσα στην ταχύτητα υλοποίησης των έργων ανανεώσιμης ενέργειας και στην ανάγκη ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού. Στο επίπεδο της εθνικής πολιτικής, η περίπτωση δείχνει πως η αποσπασματική ανάπτυξη μπορεί να πυροδοτήσει τοπικές συγκρούσεις και να θέσει σε κίνδυνο κοινωνικούς και οικονομικούς πόρους που σχετίζονται με τον τουρισμό και τον πολιτισμό.
Αφού η ενεργειακή μετάβαση παραμένει στόχος για τη μείωση των εκπομπών και την ενεργειακή ασφάλεια, οι τοπικές αντιρρήσεις απαιτούν απαντήσεις για το πώς θα ενσωματωθούν κανόνες, επιστημονική τεκμηρίωση και συμμετοχή των κατοίκων στον σχεδιασμό των έργων. Η εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται να δώσει δείγματα γραφής για το πώς θα προσεγγιστούν παρόμοια έργα σε άλλες περιοχές της χώρας.
