18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete ile yürürlüğe giren Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, terör örgütleriyle ilişkili bazı soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin şartlı olarak ertelenmesine imkân tanıdı.
Kanunun kapsamı ve uygulanma şartları
Yasaya göre, PKK/KCK ile ilişkili güvenlik kurumlarınca örgütün fiî varlığının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin tespiti ile bu durumun Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi halinde, kanunda öngörülen uygulamalar devreye girecek. Bu tespitlerin yapılması, söz konusu düzenlemelerin başlangıç koşulu olarak tanımlandı.
Soruşturma, kovuşturma ve infazlarda erteleme
Kanun, kapsam dahilindeki bazı suçlardan yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların 5 veya 10 yıl süreyle ertelenebileceğini hükme bağladı. Ancak düzenleme, bazı ağır suçlara istisna getiriyor; örneğin örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile belirli tarih öncesi ağır ceza gerektiren fiiller erteleme kapsamı dışında tutuluyor.
Ayrıca infaz rejiminde de ertelemeye ilişkin düzenleme getirildi. Mahkûmiyet hükümlerinin infazında cezanın süresine göre 5 veya 10 yıllık erteleme uygulanabilecek. Erteleme süresi içinde kişi yeniden terör suçu işlerse, erteleme kararı kaldırılacak ve yargılama ile infaz süreçleri kaldığı yerden devam edecek. Süre tamamlandığında ise kanunda öngörülen sonuçlar işletilecek.
İzleme, komisyon ve kayıt mekanizmaları
Kanunun uygulanmasını takip etmek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul oluşturulacak. Kurulun bileşimi arasında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri yer alacak. Kurul gerektiğinde alt komisyonlar da kurabilecek.
TBMM de kanun kapsamındaki faaliyetleri düzenli olarak izleyecek; Meclis Başkanlığı tarafından ayrıca bir İzleme Komisyonu oluşturulacak. Uygulama sürecinde teslim edilen silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak; bu kayıtların usul ve esasları İçişleri ile Milli Savunma bakanlıklarınca belirlenecek.
| Konu | Öngörülen uygulama |
|---|---|
| Soruşturma/Kovuşturma | 5 veya 10 yıl süreyle erteleme imkânı (istisnalar mevcut) |
| İnfaz | Cezanın süresine göre 5 veya 10 yıllık erteleme |
| Yürütme ve denetim | Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurul; TBMM'de İzleme Komisyonu |
Beklenen etkiler ve tartışma alanları
Kanun, güvenlik makamlarının örgütün fiî varlığının sona erdiğini resmen tespit etmesini temel alıyor. Bu nitelendirme ve tespitlerin nasıl, hangi ölçütlerle yapılacağı uygulamada belirleyici olacak. Ayrıca erteleme uygulamasından kimlerin yararlanacağı ve istisna kapsamının sınırları mahkeme kararları ve idari uygulamayla netleşecek.
Uygulamanın bir diğer boyutu da teslim edilen silah ve malzemelerin kayıt altına alınma usulü ile izleme mekanizmalarının şeffaflığı olacak. TBMM'de kurulacak İzleme Komisyonu ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurulun raporlamaları, uygulamanın hukuki ve toplumsal etkilerini izlemede kilit rol üstlenecek.
- Uygulama koşulu: MGK kararıyla teyit edilen fiî sona erme tespiti.
- İstisnalar: Kasten öldürme ve belirli ağır suçlar erteleme dışında.
- Denetim: Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında kurul ve TBMM İzleme Komisyonu.
Kanunun sahadaki etkileri, güvenlik kurumlarının tespitleri, adli makamların uygulama tercihleri ve Meclis ile yürütmenin işbirliği düzeyiyle şekillenecek. İzleme ve raporlama mekanizmalarının çalışması, hem hukuki belirlilik hem de toplumun beklentileri açısından belirleyici olacak.
