Vietnam Eğitim ve Öğretim Bakanlığı, ortaokuldan liseye geçişe ilişkin uygulamaları yeniden düzenleyecek bir taslak genelge hazırladı. Taslağın en dikkat çekici maddesi, 10. sınıf giriş sınavının yalnızca Matematik ve Edebiyat olmak üzere iki dersten oluşmasını öngörmesidir. Öneri henüz nihai değildir ve ilgili birimler ile yerel eğitim müdürlüklerinin görüşlerine sunulmuştur.
Değişikliğin kapsamı ve gerekçesi
Taslak, öğrenci kabulü süreçlerinin basitleştirilmesi, merkeziyetçiliğin azaltılması, yetki devri, dijital dönüşüm ve idari prosedürlerin sadeleştirilmesi hedefleri çerçevesinde kaleme alındı. Bakanlık, 31 Temmuz 2026 tarihli ve 4991/BGDĐT-GDPT sayılı resmi yazıyla Hanoi, Hai Phong ve Ho Chi Minh Şehri eğitim müdürlüklerinden taslağa ilişkin görüş istedi.
Mevcut düzenlemeye göre 10. sınıf giriş sınavı üç dersten oluşuyor. Taslak kabul edilirse üçüncü ders tamamen kaldırılacak ve sınavın içerik ve süreleri yeniden düzenlenecek. Bu öneri, merkezi yönetmeliklere kıyasla yerel uygulamalara daha geniş hareket alanı sağlama amacını taşıyor.
Öngörülen süreler ve uygulama ayrıntıları
- Edebiyat sınavı için önerilen süre: 120 dakika.
- Matematik sınavı için önerilen süre: 90–120 dakika arasında değişebiliyor.
- Taslakta, yetenek sınavı düzenleyen kurumlar için ortaokul girişlerinde de Matematik ve Vietnam Dili (Edebiyat) derslerinin yer alacağı belirtiliyor.
Yeni düzenleme kabul edilirse mevcut 30/2024/TT-BGDĐT sayılı genelgeyle belirlenmiş uygulamanın yerini alacak. Mevcut sistemde üçüncü bir ders veya test, Eğitim ve Öğretim Dairesi tarafından seçilebiliyor; taslak bu üçüncü bileşeni kaldırmayı amaçlıyor.
Olası etkiler ve tartışma alanları
Bu tür bir daraltma, sınav hazırlık süreçlerini, öğretim programlarında önceliklendirmeleri ve lise kontenjanlarına yerleştirme mekanizmalarını doğrudan etkileyebilir. İki dersli sınav uygulaması öğrenci ve öğretmen yükünü azaltma amacı taşıyabileceği gibi, öğrencilerin değerlendirilmesinde alan daralması nedeniyle bazı yetenek ve yeterliklerin göz ardı edilmesi endişesini de beraberinde getirebilir.
Ayrıca, bir üçüncü dersin kaldırılması, yetenek veya uygulamalı alanlara dayanan okullar için yerleşme ölçütlerinin yeniden tanımlanmasını gerektirebilir. Taslakta yer alan önerinin nihai hâle gelmesi için şu adımlar öngörülüyor:
- Yerel eğitim müdürlüklerinden ve ilgili paydaşlardan görüşlerin toplanması,
- Toplanan geri bildirimlerin değerlendirilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması,
- Nihai düzenlemenin resmi olarak yayımlanması ve yürürlüğe konulması.
| Özellik | Mevcut Durum (30/2024/TT-BGDĐT) | Taslak Önerisi (4991/BGDĐT-GDPT) |
|---|---|---|
| Sınavda yer alan ders sayısı | 3 ders/test | 2 ders (Matematik, Edebiyat) |
| Edebiyat sınav süresi | Mevcut uygulamaya göre değişken | 120 dakika |
| Matematik sınav süresi | Mevcut uygulamaya göre değişken | 90–120 dakika |
Taslak hâlen kamuoyu ve uzman görüşlerine açık bir çalışma olduğu için, kesin uygulama ayrıntıları nihai düzenlemeye kadar değişebilir. Bakanlığın yerel müdürlüklere yönelttiği yazıda, amaçların arasında idari işlemlerin sadeleştirilmesi ve dijital dönüşümün desteklenmesi gibi unsurların bulunduğu da vurgulanıyor.
Bu adımın izleyeceği yol, eğitim kurumlarının kabul politikalarını, öğretim programı önceliklerini ve öğrencilerin sınav hazırlık stratejilerini yeniden şekillendirebilir. Sürecin bir sonraki aşaması, yerel yönetimlerden gelecek geri bildirimlerin toplanması ve değerlendirilmesidir; nihai karar bunun ardından açıklanacaktır.
