Hasat bereketi tarlada fiyatı düşürdü, sofrada ucuzlama yok
Bu sezon hasadın tamamlanmasının ardından gelen veriler, Taşköprü başta olmak üzere ülke genelinde sarımsak veriminde artış olduğunu gösteriyor. Sahadan aktarılan bilgilere göre verim geçen yıla kıyasla %25–%40 arasında yükseldi. Buna karşın ilçemiz üreticileri, tarlada satış fiyatlarının gerilediğini; market ve pazar raflarında ise fiyatların aynı ölçüde düşmediğini söylüyor.
Geçen yıl Taşköprü sarımsağı tarlada kilogram başına yaklaşık 120–150 lira bandında satılırken, bu sezon üretici satış fiyatı 100–120 lira düzeyine indi. Araban cinsi sarımsakta ise tarladaki fiyatlar geçen sezona göre daha belirgin düşüş gösteriyor; o üründe üretici fiyatı 30–40 lira bandına kadar geriledi.
Raflar ve tüketiciye maliyet: Bir diş 3 liraya kadar
Taşköprü sarımsağının tarladaki ucuzlaması, büyükşehir raflarına aynı oranda yansımadı. İstanbul başta olmak üzere bazı market ve semt pazarlarında Taşköprü sarımsağının kilogram fiyatı 350–400 lira seviyelerine çıktı. Araban sarımsağının raf fiyatı ise 170–200 lira aralığında seyrediyor.
«Bu yıl sarımsağı bilen de bilmeyen de ekti»
Standart hesapla bir kilogram sarımsakta ortalama 10–12 baş, her başta da yaklaşık 10 diş bulunduğu kabul edilirse, market fiyatları tüketici cephesinde çarpıcı bir maliyet getiriyor: Taşköprü sarımsağının tek bir dişi yaklaşık 3 lira, Araban sarımsağının tek dişi ise yaklaşık 1,5 liraye denk geliyor.
- Rekolte artışı üreticide arz fazlası yarattı ve tarlada baskı oluştu.
- Perakende fiyatlar üretici fiyatından bağımsız şekilde yüksek kalmaya devam ediyor.
- Fiyat makası üretici ile tüketici arasındaki gelir dağılımı ve alım gücünü etkiliyor.
Ekonomik ve yerel etkiler
Taşköprü için sarımsak sadece tarımsal üretim kalemi değil; ilçenin kimliğinin, ekonomisinin ve küçük üreticilerinin gelir kaynaklarından biri. Tarlada fiyatın düşmesi, özellikle sınırlı pazarlama gücüne sahip küçük çiftçiler için gelir daralması anlamına geliyor. Öte yandan büyükşehirdeki raf fiyatları tüketicinin harcamasını artırırken, aradaki fark dağıtım zincirindeki aracılar, lojistik maliyetler, depolama ve perecendeci uygulamalarına bağlanıyor. Bu tablo, hem yerel ekonomide hem de tüketicinin gıda bütçesinde baskı yaratıyor.
| Kalem | Tarlada (kg) | Rafta (kg) | Yaklaşık tek diş maliyeti |
|---|---|---|---|
| Taşköprü sarımsağı | 100–120 TL | 350–400 TL | ~3 TL |
| Araban sarımsağı | 30–40 TL | 170–200 TL | ~1,5 TL |
İlçemizdeki üreticiler, kontrolsüz ekim ve piyasadaki aracı sayısının artmasının fiyat baskısına yol açtığını belirtiyor. Yerel tarım destekleri, birliklere üyelik ve ortak pazarlama gibi adımların üretici lehine sonuç verebileceği konuşuluyor; ancak somut uygulamaların ne zaman ve nasıl hayata geçirileceği belirsizliğini koruyor.
Taşköprü’de sarımsak üretimi uzun yıllardır hem yöresel kültürün hem de küçük çiftçi gelirinin önemli parçası. Bu sezonki rekolte artışı, üretim açısından olumlu bir gelişme olsa da, gelirin adil paylaşımı ve tarladan sofraya uzanan zincirde şeffaflık sağlanmadığı sürece üreticiler ile tüketiciler arasındaki uçurum kapanmayacak gibi görünüyor.
İlerleyen günlerde yerel üretici kuruluşları, ziraat odası ve kaymakamlık ile yapılacak görüşmeler; pazarlama kanallarının düzenlenmesi ve lojistik maliyetlerin düşürülmesine yönelik adımlar bekleniyor. Taşköprü için önemli olan, bu bereketin hem tarlada hem de sofrada eşit şekilde hissettirilmesi olacak.
