İstanbul'da dönüşüm rakamları ve saha uygulamaları
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un sosyal medya paylaşımlarına ve bakanlık açıklamasına göre İstanbul'da dönüşümü tamamlanan bağımsız bölüm sayısı 1 milyona ulaştı. Kurum, Beykoz Tokatköy Mahallesi'ndeki projenin görüntülerini paylaşarak dönüşüm çalışmalarının hız kesmeden sürdüğünü vurguladı.
Bakanlığın verileri, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın 2012'de kurulmasından bu yana ülke genelinde yürütülen çalışmaları da özetliyor. Buna göre Türkiye genelinde 2 milyon 761 bin bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alınmış, bunlardan 2 milyon 378 bininin dönüşümü tamamlanmış durumda. Bakanlık açıklamasında, dönüşümü devam eden bağımsız bölüm sayısının 83 bin olduğu ifade edildi.
İstanbul özelinde ise kapsam ve tamamlananlar şu şekilde sıralanıyor:
- 1 milyon 298 bin bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alındı,
- 1 milyon 7 bin bağımsız bölümün dönüşümü tamamlandı,
- 291 bin bağımsız bölümün dönüşümü ise devam ediyor.
Bu rakamlar, kentin yapı stokunun dönüştürülmesine yönelik kapsamlı bir programın sürdüğünü gösteriyor. Bakan Kurum paylaşımında, Tokatköy'deki yeni konutlarına kavuşanların görüntülerine yer verdi ve dönüşümün vatandaşlara sağladığı güven duygusuna dikkat çekti.
"İstanbul'umuzda dönüştürdüğümüz konut sayısı tam 1 milyona ulaştı. Şehrimizi afetlere hazırlamak için dönüşüme süratle devam edeceğiz." — Murat Kurum
Uygulama modelleri ve destek kapsamı
Bakanlık açıklamasında, kentsel dönüşüm uygulamalarının iki ana modelde yürütüldüğü belirtildi: bina bazlı yeniden inşa ve alan bazlı, site benzeri büyük projeler. Ayrıca kentsel dönüşümü hızlandıran «Yarısı Bizden» kampanyasının İstanbul'daki etkisine dikkat çekildi.
Detaylar şöyle:
- "Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında bugüne kadar 384 bin 553 bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alındı.
- Bina bazlı dönüşümde hak sahiplerine 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL tahliye desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin TL destek veriliyor.
- Bina içindeki iş yerleri için hibe ve kredi tutarı yarı oranında uygulanıyor (örnek: 437 bin 500 TL hibe + 437 bin 500 TL kredi + 125 bin TL taşınma desteği).
Alan bazlı projelerde ise TOKİ veya Emlak Konut gibi kuruluşların inşaatı üstlendiği, hak sahibi başına sağlanan hibe ve taşınma desteği uygulamalarının farklı mekanizmalarla düzenlendiği kaydedildi. Bakanlık açıklamasında, hibe tutarının bina maliyetinden düşüldüğü not edildi.
Tokatköy örneği ve saha durumu
Beykoz Tokatköy projesi örnek olarak gösterildi. Emlak Konut ile yürütülen iki etaplı projede toplam 776'sı konut, 47'si iş yeri olmak üzere 823 bağımsız bölüm inşa edildiği bildirildi. İlk etabın tamamlanmasıyla birlikte hak sahiplerine 227 konut ve 35 iş yerinin teslim edildiği açıklandı. Görüntülerde yeni evine taşınan bir hak sahibinin eski yerinde itfaiye ve araç erişimi olmadığını, bunun gibi altyapı sorunlarının dönüştürmeyle giderildiğine dair ifadeler yer aldı.
İstanbul'un farklı ilçelerindeki dönüşüm şantiyelerinin temposu, teslim süreleri ve finansman modelleri mahalle bazında değişiklik gösteriyor. Bakanlığın paylaştığı rakamlar, kent genelinde dönüşümün hem üretim hem de finansman cephesinde ilerlediğini gösterse de, devam eden 291 bin bağımsız bölüm ile saha işlerinin süreceği anlaşılıyor.
Sonuç ve yerel etkiler
Kentsel dönüşümün birikimli etkileri çok yönlü olacak: deprem riskine karşı konut stokunun yenilenmesi, yerel altyapının iyileştirilmesi ve mülkiyet ilişkilerinde değişimler bunların başında geliyor. Finansman ve hibe modelleri, kısa vadede hak sahipleri için taşıma ve yeniden yerleşme desteği sağlarken, uzun vadede kentin yapı güvenliğini artırmayı hedefliyor.
İstanbul'da dönüşüm sürecinin hangi mahallelerde ne hızda devam edeceği, hak sahiplerinin teslim koşulları ve uygulama kalitesi yerel yönetimler, vatandaşlar ve yatırımcılar tarafından yakından izlenmeye devam edecek.
