Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre, Türkiye'deki 19 serbest bölge ocak-temmuz döneminde ihracatını güçlendirerek, toplam ihracatı yüzde 6,9 artışla 7,7 milyar dolar seviyesine taşıdı. Bakanlık açıklamasında, temmuz ayında serbest bölge ihracatının aylık bazda yüzde 11,3 artarak 1,152 milyar dolar ile tüm zamanların aylık rekorunu kırdığı vurgulandı.
İthalatı karşılama oranı ve net ihracatçı yapı
Açıklamada dikkat çekilen bir diğer gösterge, serbest bölgelerin ihracat/ithalat karşılama oranları oldu. Ocak-temmuz döneminde bu oran yüzde 160,9 olarak belirlenirken, temmuz ayı için oran yüzde 152,5 olarak açıklandı. Bakanlık bu verilerle 19 serbest bölgenin net ihracatçı konumunu ve küresel rekabet gücünün arttığını ifade etti.
- Toplam satışlar içinde ihracatın payı: %76,8 (ocak-temmuz, tüm zamanların en yüksek 7 aylık seviyesi)
- Orta-ileri ve yüksek teknoloji payı: %57,4 (orta-ileri: %50,4; yüksek teknoloji: %7)
- Serbest bölgelerde çalışan firma sayısı: 1.934 kullanıcı firma (474 yabancı)
- Doğrudan istihdam: 87.655 kişi
Katma değerli üretim ve bölgesel performans
Bakanlık, serbest bölgelerin ihracat portföyünün teknolojik niteliğinin güçlenmesinin devam ettiğini belirtti. Buna göre serbest bölgelerin toplam ihracatında orta-ileri teknoloji sınıfındaki ürünlerin payı %50,4, yüksek teknoloji ürünlerinin payı ise %7 olarak ölçüldü; bu iki sınıfın toplamı %57,4 düzeyine çıktı. Bakanlık açıklaması, bu eğilimin Türkiye'nin katma değerli ihracat hedeflerine doğrudan katkı sağladığını kaydetti.
"2026 yılı ilk 7 ayında serbest bölgelerin ihracat portföyünün teknolojik niteliği güçlenmeye devam etti. ... Bu durum Türkiye'nin katma değerli ihracat hedeflerine doğrudan katkı sağladı."
Bölgesel bazda öne çıkan performanslara bakıldığında, Ege Serbest Bölgesi ocak-temmuz döneminde ihracatını geçen yılın aynı dönemine kıyasla 132,2 milyon dolar (yüzde 7,2) artırarak 1,963 milyar dolar seviyesine yükseltti. Ege Serbest Bölgesi böylece serbest bölgelerin toplam ihracatının %25,5'ini tek başına gerçekleştirdi. Bursa Serbest Bölgesi ise ihracatını yüzde 32,7 artırarak 1,205 milyar dolar seviyesine çıkardı. Antalya Serbest Bölgesi için de temmuz ayında yüksek oranlı artış kaydedildi.
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Ocak-Temmuz ihracatı (tüm serbest bölgeler) | 7,7 milyar $ |
| Temmuz ihracatı (aylık) | 1,152 milyar $ |
| İhracatın toplam satışlardaki payı | %76,8 |
| Orta-ileri + yüksek teknoloji payı | %57,4 |
İstihdam ve ruhsat durumu
Açıklamada, 19 serbest bölgede faaliyet gösteren 1.934 kullanıcı firmanın 87.655 kişiye doğrudan istihdam sağladığı belirtildi. Verilen faaliyet ruhsatı sayısı 2.795 olarak kaydedildi; bu ruhsatların 2.097'si yerli, 698'i yabancı kullanıcıya tahsis edildi. Bakanlık, ruhsatların toplam içindeki payının geçen yıla göre artarak %44,6'ya yükseldiğine dikkat çekti.
Serbest bölgelerin ihracattaki artışı, hem üretim kapasitesinin hem de yüksek katma değerli ürün sepetinin güçlendiğine işaret ediyor. Bunun yanında bölgesel bazda farklı hızlarda gerçekleşen artışlar, uzmanlık ve küresel tedarik zincirindeki yerleşik konumların önemini öne çıkarıyor. Ticaret Bakanlığı verileri, Türkiye'nin dış ticaretteki rekabetçiliğini artırma hedefiyle serbest bölgelere verdiği önemin somut çıktılar sunduğunu gösteriyor.
