Hükümetin 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP)ı, ödeme sistemleri ile sermaye piyasalarına ilişkin bir dizi düzenlemeyi gündeme taşıdı. Programda öne çıkan hedefler arasında yerli kart şeması TROY kullanımının yaygınlaştırılması, dijital Türk lirası altyapısının tamamlanması ve sermaye piyasalarında sistemik risklerin daha etkin izlenmesi yer aldı.
Ödeme sistemlerinde yerli altyapı ve siber dayanıklılık
OVP’ye göre kartlı ödemelerde Türkiye’nin yerli kart şeması TROYun kullanım oranını artırmaya yönelik çalışmalar yürütülecek. Program, ödeme sistemlerinde yerli altyapının daha fazla kullanılması yönünde bir yönelim içeriyor. Ayrıca ödeme ve elektronik para kuruluşlarının siber saldırılara karşı dayanıklılığını artıracak düzenlemelerin hayata geçirilmesi planlanıyor.
- TROYun kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
- Ödeme ve elektronik para kuruluşları için siber güvenlik düzenlemeleri geliştirilecek.
- FAST sisteminin ve FAST katman servislerinin kullanım alanı genişletilecek.
Dijital Türk lirası altyapısı tamamlanacak
Programın dikkat çeken başlıklarından biri de dijital Türk lirası oluyor. OVP, dijital Türk lirasının ekonomik, hukuki ve güvenlik boyutlarının ele alınarak kullanıma sunulması ve yaygınlaştırılması için gerekli altyapı çalışmalarının tamamlanmasını öngörüyor. Bu düzenlemeler, merkez bankası ve ilgili kurumlar arasında teknik ve hukuki çalışmaların sürdürülmesini kapsıyor.
Sermaye piyasalarında erken uyarı mekanizması: Yatırımcı Risk Merkezi
Sermaye piyasalarında yeni bir takip ve müdahale yapısı kurulması öngörülüyor. Programa göre Yatırımcı Risk Merkezi oluşturulacak ve bunun yanında bir Yatırımcı Risk Takip Sistemi geliştirilecek. Bu yapıların amacı, yatırımcı ve yatırım kuruluşlarından kaynaklanabilecek riskleri izleyecek, piyasalarda sistemik risklerin daha erken tespit edilmesine imkân sağlayacak uyarı mekanizmalarını işletmek olacak.
Pay piyasalarında operasyonel ve düzenleyici değişiklikler
Pay piyasalarıyla ilgili olarak da bir dizi düzenleme planlanıyor. Hisse senedi işlemlerindeki takas süresinin kısaltılması amacıyla mevzuat, sistem ve operasyon altyapısına ilişkin çalışmalar tamamlanacak. Ayrıca piyasadaki şirketlerin sınıflandırılmasında kullanılan kriterlerin likidite ve fiyat oynaklığını daha etkin yansıtacak şekilde güncellenmesi hedefleniyor. Program, kredili işlem, açığa satış ve ödünç alma-verme işlemlerine ilişkin düzenlemelerin kapsamlı biçimde yeniden değerlendirilmesini de içeriyor.
| Hedef | Öne çıkan düzenleme |
|---|---|
| TROY | Kullanım oranının artırılması |
| Dijital Türk lirası | Altyapı çalışmalarının tamamlanması |
| Sermaye piyasaları | Yatırımcı Risk Merkezi ve Risk Takip Sistemi kurulması |
| Pay piyasaları | Takas süresinin kısaltılması, sınıflandırma kriterlerinin güncellenmesi |
Programın uygulamaya geçirilmesi, ilgili kurumların teknik altyapı yatırımlarını, mevzuat değişikliklerini ve denetim mekanizmalarının güncellenmesini gerektirecek. TROY’un kullanımının yaygınlaştırılması bankacılık ve kart ödeme ekosisteminde operasyonel adaptasyon talep ederken, dijital Türk lirası altyapısının tamamlanması merkez bankası ve ödeme sistemleri aktörleri arasında uyum gerektiriyor. Sermaye piyasalarında kurulacak yeni erken uyarı mekanizmaları ise düzenleyici gözetim kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
OVP’de belirtilen bu başlıklar, hem tüketicilerin günlük ödeme alışkanlıklarını hem de yatırımcıların piyasa algısını etkileyebilecek nitelikte. Uygulama ayrıntıları ve takvimler ilgili kurumların açıklamalarıyla netleşecek; bu gelişmelerin finansal istikrar ve piyasa işleyişi üzerinde ne ölçüde etkili olacağı, uygulama süreçleriyle birlikte izlenecek.
