Türkiye Varlık Fonu bünyesindeki Türk Altın İşletmeleri tarafından Ağrı'nın Diyadin ilçesinde kurulan Mollakara Altın Madeni üretime geçti. Projenin devreye alınmasıyla, tesise yapılan yatırım tutarı 250 milyon dolar olarak açıklandı ve tesisin yıllık ortalama 30 ton seviyesindeki yerli altın üretimine tek başına yaklaşık %10 katkı sağlaması bekleniyor.
Projenin hedefleri ve kısa vadeli beklentiler
Açıklamalara göre tesisin bu yıl üretiminin yaklaşık 1 ton civarında olması öngörülüyor; gelecek yıllarda üretimin kademeli olarak artması planlanıyor. Beş yıllık dönemde Mollakara'nın toplamda yaklaşık 17 ton altın üretmesi ve bu üretimin cari dengeye doğrudan 2,5 milyar dolar katkı sağlaması hedefleniyor.
- Yatırım tutarı: 250 milyon dolar
- Bu yıl beklenen üretim: 1 ton
- 5 yıllık üretim hedefi: 17 ton
- Yıllık ülke üretimine katkı: Yaklaşık %10 (30 ton düzeyi örnek alınarak)
- Cari dengeye öngörülen katkı (5 yıl): 2,5 milyar dolar
Resmî değerlendirme ve arama süreci
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, açılış töreninde Mollakara'nın üretime ulaşmasının yaklaşık 18 yıllık arama, etüt, fizibilite ve mühendislik çalışmalarının sonucunda gerçekleştiğini belirtti. Yılmaz, projenin Türk Altın'ın Varlık Fonu'na katılmasının ardından üretime kazandırdığı ilk maden olma özelliğini taşıdığını vurguladı.
"Aramakla bulamayabilirsiniz ama bulanlar hep arayanlardır. Dolayısıyla bu felsefeyle, bu anlayışla biz de hareket ediyoruz."
Yılmaz ayrıca Türkiye'nin yıllık 150 tondan fazla altın ithal ettiğini, altının enerji ve petrolden sonra cari açığın önemli kalemlerinden biri olduğunu ifade etti. Yetkili, ziynet eşyası tüketiminin kültürel bir unsur olduğunu, ancak sistemdeki altınların daha fazla üretim ve yatırıma dönüşmesinin beklendiğini kaydetti.
Veriler bir bakışta
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Yatırım tutarı | 250 milyon $ |
| Bu yıl beklenen üretim | 1 ton |
| 5 yıllık üretim hedefi | 17 ton |
| Yıllık ithalat (ülke genelinde) | 150 ton+ |
| 5 yıllık cari denge katkısı (öngörü) | 2,5 milyar $ |
Resmi veriler ve proje hedefleri üzerinden yapılan hesaplamalar Mollakara'nın Türkiye’nin toplam altın üretiminde anlamlı bir pay elde etmesi halinde ithalata bağlı kırılganlığın bir miktar azalabileceğini gösteriyor. Ancak kaynakta yer alan üretim hedefleri kademeli artışa dayandığı için beklenen etkilerin gerçekleşmesi üretim sürekliliği, fiyat hareketleri ve ilave arama faaliyetlerinin sonuçlarına bağlı olacak.
Ekonomik sonuçlar ve izlenecek noktalar
Mollakara örneği, devlet destekli yatırımların yerli üretimi artırma ve cari açığı düşürme amaçlı bir enstrüman olarak kullanılabileceğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde izlenmesi gereken başlıca hususlar şunlar:
- Maden üretiminde öngörülen kademeli artışın gerçekleşip gerçekleşmediği,
- Altın fiyatlarındaki uluslararası dalgalanmaların proje gelirleri ve cari denge üzerindeki etkisi,
- Yeni arama çalışmalarının sonuçları ve Türkiye genelindeki yerli üretim kapasitesinin genişletilmesi.
Mollakara'nın tam kapasiteye ulaşması ve benzer projelerin devreye girmesi durumunda altın ithalatına olan bağımlılıkta bir iyileşme beklenebilir; yine de kısa vadede ithalat rakamlarında belirgin düşüşler için üretimin planlandığı seviyelere istikrarlı şekilde ulaşması gerekecektir.
Bu gelişme, Türkiye Varlık Fonu ve bağlı kuruluşlarının stratejik maden yatırımları yoluyla ekonomide yerli üretimi güçlendirme çabasının somut bir uygulaması olarak kayda geçti.
