AK Parti tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan kanun teklifinde, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet göstermesine ilişkin yeni yükümlülükler ve kademeli yaptırımlar öngörülüyor. Teklif, izin belgesi şartı getirerek uyumsuzluk halinde ağır idari para cezaları, belge iptali ve erişim engeli gibi yaptırım araçlarını devreye sokuyor.
Ceza ve yaptırımların çerçevesi
Teklife göre, mevzuatın öngördüğü yükümlülüklere aykırı hareket eden platformlara 200 bin lira idari para cezası uygulanacak. Aynı ihlalin kısa süre içinde tekrarı veya giderilmemesi durumunda bu ceza yüzde 50 artırılabilecek; üçüncü kez tespit edilmesi hâlinde ise platformun izin belgesi iptal edilecek.
Müşteriye taahhüt edilen hizmetin eksik verilmesi veya hiç verilmemesi hâlinde ise sözleşme başına 50 bin ile 100 bin lira arasında idari para cezası öngörülüyor. Ayrıca, Bakanlık tarafından belirlenen donanım, program ve yazılımların kullanılmaması ya da işler halde bulundurulmaması halinde ceza tutarı 500 bin liraya kadar çıkabiliyor; bu tür ihlallerde de tekrarı halinde cezalar artırılacak ve üçüncü tespit sonucu izin iptal edilebilecek.
Turizm payı ve belge iptali mekanizması
Teklifte platformların Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ödemesi gereken turizm payına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor. Turizm payı zamanında yatırılmazsa platforma 15 gün süre tanınacak; bu sürede ödeme yapılmazsa izin belgesi kaldırılacak. Mahkeme kararlarından doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde platforma 30 günlük ek süre verilecek; yükümlülükler karşılanmazsa izin iptal edilecek.
Erişim engeli ve ağır yaptırımlar
Teklifte, izin almadan Türkiye’de faaliyet gösterdiği tespit edilen ya da izin belgesi iptal edilen platformlara karşı erişim engeli uygulaması da yer alıyor. Ayrıca, ülke yararına aykırı, kamu güvenini sarsıcı veya Türkiye turizmini zedeleyici faaliyetlerde bulunduğu tespit edilen platformların izin belgeleri doğrudan iptal edilebilecek.
| İhlal Türü | Öngörülen Yaptırım |
|---|---|
| Genel yükümlülük ihlali | 200.000 TL idari para cezası; tekrarında +%50; 3. defada izin iptali |
| Müşteriye eksik/hiç hizmet | 50.000–100.000 TL arası ceza (sözleşme başına) |
| Bakanlığın belirlediği yazılım/donanım kullanılmaması | İlk tespit: 500.000 TL kadar ceza; tekrarda artış ve 3. tespitte izin iptal |
| Turizm payı süresinde ödenmezse | 15 gün ek süre; ödeme yapılmazsa izin belgesi kaldırılır |
Beklenen etkiler ve soru işaretleri
Teklif yasalaşırsa, Türkiye pazarında faaliyet gösteren uluslararası dijital konaklama aracıları yeni bir izin ve uyum sürecine tabi olacak. Öngörülen yaptırımlar yüksek para cezaları ve izin iptali riski taşıdığı için platformların operasyonel ve hukuki yapılarında değişiklikler yapmaları beklenebilir. Geçiş süreci ve denetim mekanizmalarının nasıl işleyeceği, Bakanlığın hangi donanım ve yazılımları zorunlu kılacağı gibi ayrıntılar, sektörün ve hukuki çevrelerin öncelikli izleyeceği konular olacak.
- Turizm payı yükümlülüğünün zamanında yerine getirilmemesi durumunda izin iptali riski bulunuyor.
- Donanım/yazılım zorunluluğu uygulanmazsa ağır cezalar ve belge iptali söz konusu olacak.
- Erişim engeli en ağır yaptırımlar arasında yer alıyor ve fiili erişim kesintileriyle sonuçlanabilir.
Teklifin yasalaşma süreci, sektör temsilcilerinin görüşleri ve düzenlemenin uygulama yönetmeliği üzerinde yapılacak ayrıntılı düzenlemeler, piyasadaki dengeyi belirleyecek. Önümüzdeki haftalarda teklifin Meclis gündemine alınması ve komisyonlarda tartışılması bekleniyor.
