Doğubayazıt’ta hayvancılık maliyetler altında eziliyor: Üreticiler sektörden çekiliyor

Artan girdi maliyetleri üreticiyi zorluyor

Doğubayazıt kırsalında hayvancılıkla uğraşan aileler, son dönemde yükselen yem, saman ve bakım giderlerinin faaliyetlerini sürdürülemez hâle getirdiğini söylüyor. Üreticiler, özellikle protein içerikli süt yemlerinin kilogram fiyatlarındaki artışın gelir-gider dengesini bozduğunu belirtiyor.

Ulusal Süt Konseyi verilerine göre, 19 proteinli süt yeminin kilogram fiyatı Aralık 2024 döneminde 11,93 TL iken Aralık 2025'te 15,42 TL'ye yükseldi; bu, yaklaşık %29,3 artış anlamına geliyor. Aynı yem Ağustos 2026'da 19,07 TL'ye ulaşarak, bir yıl içinde yaklaşık %34,1 daha zamlandı. TÜİK verileri de tarımsal girdi fiyat endeksinin Temmuz 2026'da bir önceki yılın aynı ayına göre %27,62 arttığını gösteriyor.

• Yem fiyatlarındaki hızlı artış üreticinin en büyük şikâyeti.
• Çoban bulamama ve işgücü sorunu sürüyor.
• Hayvan fiyatları alım-satım dengesini etkiliyor.

İş gücü ve hayvan fiyatları: Üretici iki uç arasında

Üreticiler, yalnızca yem fiyatlarından değil; saman, arpa, ilaç, bakım ve nakliye giderlerinden de etkilendiklerini anlatıyor. İldeki bazı yetiştiriciler geçmişte sahip oldukları hayvan sürülerini küçültmek veya sektörü tamamen bırakmak zorunda kaldıklarını aktarıyor. Bir üretici, yaşanan durumu özetleyerek,

"Hayvancılık yapmak artık çok zor"

"Bir çuval yem bile ciddi bir maliyet oluşturuyor. Hayvanın satışından elde edilen para, masraflar çıktıktan sonra yeterli olmuyor."

Öte yandan hayvan fiyatlarındaki artış da üreticilerin pazarlama stratejilerini etkiliyor. Bazı üreticiler, çoban bulunamaması nedeniyle ellerindeki canlı sayısını azaltmak zorunda kaldıklarını belirtti. Haber kaynaklarında yer alan verilere göre bölgede hayvan fiyatları örnek olarak bir koyun 32 bin, bir kuzu 30 bin, bir inek 315 bin liraya kadar çıkabiliyor.

Yerel sonuçlar ve beklentiler

Doğubayazıt gibi yüksek rakımlı ve kırsal yapısı belirgin ilçelerde hayvancılık sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda sosyal bir yapı unsuru. Sürülerin azalması köylerin göç vermesine, yerel tedarik zincirlerinin zayıflamasına ve geleneksel bilgi birikiminin kaybolmasına yol açabilir. Üreticiler, sektörün sürdürülebilirliğini sağlamak için yem maliyetlerinin düşürülmesi, doğrudan desteklerin artırılması ve özellikle çoban sıkıntısına yönelik çözümler talep ediyor.

Yetkililer ve yerel aktörlerin atacağı adımların, hem üreticinin gelir güvenliğini hem de Doğubayazıt kırsalının demografik ve ekonomik istikrarını koruyacağı değerlendiriliyor. Üreticilerin ortak çağrısı, sektörün göz ardı edilmemesi ve reel maliyetlerin dikkate alındığı politikaların uygulanması yönünde.

Yerel muhabir notu: Doğubayazıt’ta hem yüksek maliyetler hem de iş gücü eksikliği yüzünden hayvancılığı bırakma kararı alan ailelerin sayısı artıyor. Bu eğilim, ilçenin kırsal yapısını uzun dönemde değiştirme potansiyeli taşıyor; çözüm, hem merkez hem de yerel düzeyde koordineli destek programlarını gerekli kılıyor.