Doğubayazıt kent merkezine yakın Ağrı Dağı ve Korhan Yaylası eteklerinde doğal olarak yetişen yerel bir ürün olan Doğubayazıt kekiği için coğrafi işaret tescili hedefleyen proje uygulama sürecine girdi. Çalışma, Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) ile Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası (DTO) arasında imzalanan protokolle resmiyet kazandı.
Proje sözleşmesi ve idari yapı
Proje sözleşmesi, Serhat Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Nurullah Karaca ile Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Cemal Can tarafından imzalandı. SERKA'nın 2026 Yılı Teknik Destek Programı kapsamında desteklenen çalışma "
Doğubayazıt Kekiği: Doğal Mirasın Tescili ve Geleceğe Taşınması" başlığını taşıyor. Sözleşmenin imzalanması ile uygulama safhası resmen başladı ve proje kapsamında saha çalışmaları ile laboratuvar analizleri planlandı.
Saha çalışmaları, üretici görüşmeleri ve laboratuvar analizleri
Proje ekibi, kekik bitkisinin bulunduğu alanlarda detaylı saha araştırmaları yürütecek. Çalışmanın amaçlarından biri, ürünün kendine özgü niteliklerini bilimsel verilerle ortaya koymak. Bu amaçla üreticilerle görüşmeler yapılacak, toplanacak numuneler laboratuvar ortamında analiz edilecek ve bitkinin ayırt edici özellikleri kayıt altına alınacak. Hazırlanacak rapor ve veriler, coğrafi işaret başvuru dosyasının Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulmasında temel belge olacak.
Üretici eğitimi ve sürdürülebilirlik hedefleri
Proje sadece tescil başvurusu ile sınırlı kalmayacak; aynı zamanda bölge üreticilerine eğitim ve danışmanlık desteği verilmesi planlanıyor. Eğitim konuları arasında:
- Coğrafi işaret sistemi ve getireceği hukuki ve ticari faydalar,
- Uygun hasat teknikleri ile doğal alanların korunması,
- Kurutma ve depolama yöntemleri ile kalite koruma uygulamaları,
- Kalite yönetimi ve izlenebilir üretim uygulamaları yer alıyor.
Bu başlıklar, hem üreticilerin ürün kalitesini artırmayı hem de kekik alanlarının sürdürülebilir biçimde korunmasını hedefliyor. Proje yetkilileri, coğrafi işaret tescilinin üreticilerin gelirine katkı sağlayacağı ve yerel ekosistemin korunmasına destek olacağı değerlendirmesinde bulundu.
Bölgesel etkiler ve beklentiler
Doğubayazıt kekiğinin tescili, ürünün yerel kimliğini güçlendirerek tarım, gastronomi ve kırsal turizm açısından yeni fırsatlar yaratma potansiyeli taşıyor. Ürünün markalaşması, pazarlama kanallarının genişlemesine ve değer zincirinde paydaşların daha fazla gelir elde etmesine imkân tanıyabilir. Yerel ekonomide sağlanacak katkının boyutu, tescilin kabulü ile piyasada yaratacağı algı ve uygulamaya konacak üretim standartlarının uygulanma düzeyine bağlı olacak.
| Başlık | İçerik |
|---|---|
| Proje adı | Doğubayazıt Kekiği: Doğal Mirasın Tescili ve Geleceğe Taşınması |
| Destek kaynağı | Serhat Kalkınma Ajansı 2026 Teknik Destek Programı |
| Sorumlular | Serhat Kalkınma Ajansı, Doğubayazıt Ticaret ve Sanayi Odası |
| Hedef | Coğrafi işaret tescili, üretici eğitimi, sürdürülebilir üretim |
Doğubayazıtlı üreticiler, projenin saha aşamasında kendilerini ilgilendiren hususlarda doğrudan bilgilendirilecek ve uygulamalı eğitimlere katılma fırsatı bulacak. Bölgedeki doğal bitki örtüsü ve geleneksel toplama yöntemlerinin korunması, hem çevresel hem de ekonomik açıdan öncelik olarak görülüyor.
Uygulama sürecinin ilerleyen aşamalarında hazırlanan coğrafi işaret başvuru dosyasının Türk Patent ve Marka Kurumu'na sunulması bekleniyor. Başvurunun onaylanması halinde Doğubayazıt kekiği, tescilli bir yerel ürün olarak kayıt altına alınacak ve benzerlerinden ayrışan özellikleri yasal güvenceye kavuşacak.
Bu gelişme, Doğubayazıt için bir tarım ve turizm değeri olarak görülen kekik üretiminin geleceğe taşınması yönünde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
