Merkezi bütçenin genel aydınlatma giderlerine yaptığı katkıyı azaltmayı hedefleyen düzenleme yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanına verilen yetki çerçevesinde yapılan değişiklikle belediyelerin genel aydınlatma maliyetlerine üstlendiği pay artırıldı; ilk hesaplamalara göre hükümetin bu alandaki yükünün yaklaşık 12 milyar lira azalması bekleniyor.
Oranlarda üç kat artış
Düzenleme uyarınca büyükşehir belediyeleri ve mücavir alanlardaki belediyelerde merkezi bütçeden yapılan kesinti oranı önceki yüzde 20'lik seviyeden yüzde 60'a yükseltildi. Büyükşehir sınırları dışındaki belediyelerde ise oran yüzde 10'dan yüzde 30'a çıkarıldı. Böylece belediyelerin payı mevcut seviyenin üç katına ulaştı.
- Uygulama, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geriye dönük uygulanacak.
- Düzenleme, belediyelere ek mali yük getirirken merkezi bütçenin finansman yükünü azaltmayı amaçlıyor.
- Enerji maliyetlerinin seyrine bağlı olarak Hazine'nin üstlenmesi beklenen azalma daha da artabilir.
Kamu maliyesine etkisi
Hazine tarafında hesaplanan tasarruf tutarı ilk değerlendirmelere göre yaklaşık 12 milyar lira düzeyinde. Bu rakam, düzenlemenin 2026 başından bu yana oluşan genel aydınlatma giderleri üzerinden geriye dönük uygulanmasına dayandırılıyor. Ancak tasarrufun kesin tutarı, elektrik fiyatları ve belediyelerin uygulama biçimine göre değişebilir; enerji maliyetlerindeki artış, Hazine'ye sağlanacak katkının daha da yükselmesine yol açabilir.
Belediyeler için ek yük
Oranlardaki artış belediyelerin bütçelerine doğrudan yansıyacak. Genel aydınlatma giderleri, yerel yönetimlerin rutin harcamaları içinde sabit bir kalem olduğundan, payın üç katına çıkması harcama planlamasında yeniden düzenleme gerektirebilir. Bu durum, özellikle büyükşehir sınırları dışındaki belediyelerde daha sınırlı gelir kaynaklarına sahip yerlerde mali sıkışmayı artırabilir.
| Belediye Türü | Eski Kesinti Oranı | Yeni Kesinti Oranı |
|---|---|---|
| Büyükşehir ve mücavir alanlar | %20 | %60 |
| Büyükşehir sınırları dışındaki belediyeler | %10 | %30 |
Daha önce benzer düzenlemeler Temmuz 2024 ve Ekim 2025 tarihlerinde gündeme gelmiş ancak geri çekilmişti. Yeni kararın ise yürürlüğe konulmasıyla birlikte ilgili dönemde oluşan mali hareketlerin geriye dönük olarak hesaplanıp uygulanacağı belirtiliyor.
Yansımalar ve izlenecek noktalar
Düzenlemenin uygulanmasında izlenecek ana noktalar şunlar olacak:
- Belediyelerin artan finansal sorumluluğu nedeniyle bütçe dengelerinde ve yatırım planlarında yapılacak revizyonlar,
- Enerji fiyatlarındaki değişimlerin Hazine’nin sağladığı net katkıya etkisi,
- Geriye dönük uygulama sonucu oluşacak ödeme ve mahsup süreçlerinin idari ve muhasebe uygulamalarına yansımaları.
Uygulamanın hem merkezi bütçe hem de yerel yönetimler üzerindeki pratik sonuçları, önümüzdeki dönemde belediyelerin bütçe uygulamalarına ilişkin verilerle daha net görülecek. Enerji maliyetlerinin seyrine bağlı olarak Hazine'nin üzerindeki yükün azalmasının ötesinde, yerel yönetimlerin mali planlama kapasitesine yönelik baskının artması olası.
