Ανάγλυφο, ρήγμα και προτεραιότητες στην πόλη
Κυριολεκτικά «στο παρά πέντε», όπως μεταδόθηκε από δημοσιογραφικές πηγές, ο εντοπισμός ενός βαθιού ρήγματος στην έκταση του πρώην Στρατοπέδου Μπετεινάκη οδήγησε σε άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και στην αναδιαμόρφωση του πολεοδομικού σχεδιασμού. Η εξέλιξη αυτή, πέρα από το τοπικό ενδιαφέρον στην Κρήτη, προσφέρει χρήσιμα διδάγματα και για νησιωτικές πόλεις όπως το Βαθύ, όπου η σχέση μεταξύ τοπογραφίας, σεισμικής επικινδυνότητας και δημόσιου χώρου απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση.
«Κυριολεκτικά στο παρά πέντε, ένα βαθύ ρήγμα στο πρώην Στρατόπεδο Μπετεινάκη μετατρέπει οικοδομικά τετράγωνα σε κοινόχρηστους χώρους.»
Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η μελέτη για την πολεοδόμηση των πρώην στρατοπέδων (Μπετεινάκη, Θεοδοσάκη, Γιακουμάκη) βρέθηκε στο στάδιο της ολοκλήρωσης όταν το Υπουργείο Περιβάλλοντος ζήτησε συμπλήρωση του φακέλου. Η αιτία ήταν ότι τα υποβληθέντα σχέδια παρουσίαζαν το ρήγμα αλλά δεν το είχαν λάβει επαρκώς υπόψη στη διαμόρφωση των οικοδομικών τετραγώνων και των χρήσεων γης.
Αλλαγές στον χαρακτήρα των οικοδομικών τετραγώνων
Κατόπιν των υποδείξεων και της έγκρισης από την τοπική δημοτική επιτροπή, τοπογραφικά διαγράμματα αναδιαμορφώθηκαν και δύο οικοδομικά τετράγωνα που επηρεάζονται άμεσα από το ρήγμα χαρακτηρίστηκαν πλέον ως κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου. Η απόφαση αυτή επηρεάζει και την κατανομή των εκτάσεων μεταξύ του Ταμείου Εθνικής Άμυνας και του Δήμου Ηρακλείου.
- Τα δύο τετράγωνα κάτω από το ρήγμα χάνουν την οικοδομήσιμη ιδιότητά τους και προορίζονται για κοινόχρηστους χώρους πρασίνου.
- Επικαιροποιούνται τα εμβαδά που διανέμονται μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων.
- Η αλλαγή αναδεικνύει την ανάγκη για ορθολογική ενσωμάτωση γεωτεχνικών στοιχείων στον πολεοδομικό σχεδιασμό.
Κατανομή εκτάσεων — αριθμοί
Μετά τη νέα τροποποίηση, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, η κατανομή των εκτάσεων μεταξύ των δύο πλευρών διαμορφώνεται ως εξής:
| Φορέας | Ποσοστό |
|---|---|
| Ταμείο Εθνικής Άμυνας | 42,93% |
| Δήμος Ηρακλείου | 57,07% |
Στον αρχικό σχεδιασμό προβλεπόταν, μεταξύ άλλων, η παραχώρηση έκτασης 14 στρεμμάτων για την ανέγερση σχολείου που θα εξυπηρετούσε την ευρύτερη περιοχή του Καρτερού. Η νέα τοπογραφική αποτύπωση και η αλλαγή χρήσεων ενδέχεται να μεταβάλλουν τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης τέτοιων υποδομών.
Σημειώσεις για το Βαθύ και τα νησιωτικά πολεοδομικά ζητήματα
Ως νησιωτική πόλη, το Βαθύ αντιμετωπίζει ανάλογες προκλήσεις με την ανάγκη συνδυασμού τουριστικής ανάπτυξης, δημόσιων υποδομών και ασφάλειας έναντι φυσικών κινδύνων. Η περίπτωση του Μπετεινάκη υπενθυμίζει τα εξής:
- Η αξία της ενσωμάτωσης γεωτεχνικών και σεισμολογικών μελετών από τα πρώτα στάδια της πολεοδομικής μελέτης.
- Η σημασία της ευελιξίας στον χωρικό σχεδιασμό όταν ανακύπτουν ευρήματα που αλλάζουν τη φυσική εικόνα της έκτασης.
- Ο ρόλος των δημοτικών και κεντρικών φορέων στη διασφάλιση της δημόσιας ωφέλειας και της ασφάλειας.
Η αναπροσαρμογή στον σχεδιασμό του πρώην στρατοπέδου στηρίζει την προτεραιότητα στην ασφάλεια και στη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων, έναντι της αλόγιστης αξιοποίησης γης. Για το Βαθύ, όπου ο δημόσιος χώρος και η προστασία από φυσικούς κινδύνους είναι βασικά ζητήματα για κατοίκους και επισκέπτες, τέτοια παραδείγματα μπορεί να λειτουργήσουν ως υπόδειγμα για τη σύνθεση τεχνικών μελετών και δημοσίου συμφέροντος.
Η συνέχεια της υπόθεσης —όσον αφορά λεπτομέρειες τεχνικών μελετών και πλήρη αποτύπωση επιπτώσεων σε υποδομές— θα προσφέρει χρήσιμα δεδομένα για όσους ασχολούνται με τον χωρικό σχεδιασμό στα νησιά μας. Το Βαθύ παρακολουθεί και ενημερώνει τους πολίτες για ό,τι αφορά την ασφάλεια των δημόσιων χώρων και τη βιώσιμη αξιοποίησή τους.
