Στην προβλήτα του Λαυρίου τοποθετήθηκε πρόσφατα ένα νέο γλυπτό γυναικείας μορφής, σε μικρή απόσταση από το υπάρχον μνημείο της «Γυναίκας της Μακρονήσου», προκαλώντας αντιδράσεις φορέων και πολιτών. Η εγκατάσταση, που απεικονίζει γυμνή γυναικεία μορφή με βλέμμα στραμμένο προς τη Μακρόνησο, έχει πυροδοτήσει συζήτηση για τον συμβολισμό του χώρου και τη διαδικασία τοποθέτησης έργων σε δημόσιο χώρο.
Καταγγελία από το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών
Το Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας (ΕΕΤΕ) κατήγγειλε ότι δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία για την τοποθέτηση έργου σε δημόσιο χώρο, καθώς δεν προηγήθηκε ανοιχτός διαγωνισμός ούτε συγκροτήθηκε αρμόδια επιτροπή αξιολόγησης. Το ΕΕΤΕ εκφράζει, επίσης, την έντονη ανησυχία του για την εγγύτητα και τον προσανατολισμό του νέου γλυπτού σε σχέση με το μνημείο της «Γυναίκας της Μακρονήσου», που από το 1989 τιμά τους εξόριστους και βασανισμένους της Μακρονήσου.
“Η επιλογή της νέας τοποθέτησης του γλυπτού δίπλα στο μνημείο για τη Μακρόνησο, ενδεχομένως να μπερδεύει τον θεατή, δημιουργώντας σοβαρό συμβολικό και οπτικό ζήτημα”,
τονίζει ο πρόεδρος του ΕΕΤΕ, σημειώνοντας ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο αισθητικά ζητήματα αλλά κυρίως την ιστορική μνήμη του τόπου. Το Επιμελητήριο ζητά την επανατοποθέτηση του νέου έργου σε άλλη θέση ώστε να διαφυλαχθεί η ιστορικότητα και να αποφευχθεί η σύγχυση για τη σημασία του χώρου.
Απαντήσεις της δημοτικής αρχής
Η δημοτική αρχή, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είχε μέχρι χθες απαντήσει στις επανειλημμένες προσπάθειες επικοινωνίας από το ΕΕΤΕ. Ωστόσο, σε άλλη δημοσίευση σχετικά με το θέμα, ο δήμαρχος Λαυρεωτικής υπέβαλε επιστολή προς το Επιμελητήριο στην οποία επισημαίνει ότι το έργο δεν ανατέθηκε ούτε αγοράστηκε από τον Δήμο, αλλά αποτέλεσε δωρεά, στοιχείο που, όπως αναφέρει, φαίνεται ότι δεν είχε ληφθεί υπόψη στην πρώτη επιστολή του ΕΕΤΕ προς τη δημοτική αρχή.
“Το έργο δεν ανατέθηκε ούτε αγοράστηκε από τον Δήμο, αλλά αποτέλεσε δωρεά προς αυτόν, στοιχείο που φαίνεται να μην είχε ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη της επιστολής σας”,
προσθέτει ο δήμαρχος και δηλώνει διαθεσιμότητα για συζήτηση όλων των ζητημάτων —αισθητικών και χωροθετικών— υπό την προϋπόθεση πλήρους πληροφόρησης και διαφάνειας.
Σημαντικές παράμετροι για τοπική μνήμη και δημόσιο χώρο
Η τοποθέτηση του νέου γλυπτού εγείρει στην πράξη δύο βασικά ερωτήματα για την τοπική κοινωνία: πώς προστατεύεται και τι σημαίνει η ιστορική μνήμη του Λαυρίου σε σχέση με μνημεία μνήμης εξορίας και πολιτικών διώξεων, και με ποιον τρόπο ρυθμίζεται η εισαγωγή οπτικών στοιχείων στον κοινόχρηστο χώρο της προβλήτας.
- Το μνημείο της «Γυναίκας της Μακρονήσου» βρίσκεται στην προβλήτα από το 1989 και αναγνωρίζεται ως σύμβολο μνήμης για τους εξόριστους.
- Το νέο γλυπτό έχει στραμμένο το βλέμμα προς τη Μακρόνησο και τοποθετήθηκε σε μικρή απόσταση από το παλαιό μνημείο.
- Το ΕΕΤΕ ζητά επανατοποθέτηση και συνάντηση με τη δημοτική αρχή για να συζητηθεί η διαδικασία.
| Φορέας | Θέση |
|---|---|
| ΕΕΤΕ | Καταγγέλλει παράλειψη διαδικασίας· ζητά επανατοποθέτηση |
| Δημοτική Αρχή | Απαντά ότι το έργο ήταν δωρεά· καλεί σε διάλογο με πλήρη πληροφόρηση |
Στο χώρο της προβλήτας, κάτοικοι και επισκέπτες σημειώνουν ότι η εγγύτητα των δύο έργων δημιουργεί έντονη οπτική σύγκρουση. Το λιμάνι του Λαυρίου, με την προβλήτα και τη θέα προς τη Μακρόνησο, αποτελεί τόπο όπου η τοπική ιστορία και η καθημερινότητα συναντιούνται· για πολλούς, η σωστή διαχείριση τέτοιων επεμβάσεων στα κοινά σημεία είναι ζήτημα σεβασμού της μνήμης και της ταυτότητας της πόλης.
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με το ΕΕΤΕ, θα είναι η συνάντηση με τη δημοτική αρχή για να εξεταστούν οι διαδικασίες και να βρεθεί λύση που να διαφυλάττει την ιστορική μνήμη χωρίς ανεξέλεγκτες παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο. Η τοπική κοινότητα του Λαυρίου αναμένει τις τελικές αποφάσεις και περισσότερες διευκρινίσεις από τον Δήμο για τη μόνιμη θέση του νέου γλυπτού.
