Συμμετοχική έρευνα και κύριες ανάγκες
Η πρωτοβουλία S.A.N’KOZΑΪΝ, με φορείς την ΑΡΣΙΣ Κοζάνης και την ομάδα ΚΟΖΑΪΝ του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, παρουσίασε τα αποτελέσματα της έρευνας «Πλατεία Ηρώων Κοζάνης, η δική σας εμπειρία ανασχεδιάζει την πλατεία». Η έρευνα, που δομήθηκε σύμφωνα με τις αρχές του New European Bauhaus (NEB), συγκέντρωσε συνολικά 180 απαντήσεις μέσα σε δύο μήνες· από αυτές οι 10 προήλθαν από έντυπα ερωτηματολόγια που διανεμήθηκαν στη δράση της 25ης Απριλίου 2026.
Στόχος της έρευνας ήταν η καταγραφή των εμπειριών των πολιτών και η χαρτογράφηση αναγκών σε έξι θεματικούς άξονες: βίωμα και αντίληψη του χώρου, βιωσιμότητα, αισθητική και εμπειρία, συμπερίληψη και κοινωνική ζωή, χρήση και δραστηριότητες, συνδημιουργία και συμμετοχή.
Κύρια ευρήματα και προτεραιότητες
- Περισσότερο πράσινο: οι πολίτες ζήτησαν ενίσχυση της βλάστησης και σκιάς στην πλατεία.
- Βελτιωμένη προσβασιμότητα: αναδείχθηκε ανάγκη για προσβάσιμους διαδρόμους και ευκολίες για ΑμεΑ και ηλικιωμένους.
- Αισθητική και ασφάλεια: επισημάνθηκε η ανάγκη για καλαισθησία, φωτισμό και αίσθημα ασφάλειας ώστε η πλατεία να λειτουργεί ως δημόσιος πυρήνας.
Σε πρώτο θεματικό κύκλο, που αφορά το βίωμα και την αντίληψη του χώρου, οι συμμετέχοντες περιέγραψαν ουδέτερα ή άβολα συναισθήματα για την τρέχουσα κατάσταση της πλατείας. Το αίσθημα του ανήκειν στην πλατεία κρίνεται περιορισμένο· μόλις το 19% των ερωτηθέντων απάντησε θετικά σε ερώτηση σχετικά με το αν νιώθει ότι «ανήκει» στον χώρο.
Συνδημιουργία και μελλοντικά βήματα
Η έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους placemaking και συμμετοχικού σχεδιασμού, με σκοπό η μελλοντική αναδιαμόρφωση να στηριχθεί στις ανάγκες των χρηστών. Στο υπόδειγμα που υιοθετήθηκε εμφανίζονται ως κρίσιμοι παράγοντες η βιωσιμότητα, η αισθητική και η συμπερίληψη – αξίες που συνδέονται και με τις προδιαγραφές του NEB.
«Πλατεία Ηρώων Κοζάνης, η δική σας εμπειρία ανασχεδιάζει την πλατεία»
Τα ευρήματα της έρευνας παραχωρούν ένα πρώτο, εμπειρικό υπόβαθρο για τεχνικές μελέτες και επιλογές σχεδιασμού· ανοίγουν επίσης τη δημόσια συζήτηση για προτεραιότητες και χρηματοδότηση.
Τοπικές επιπτώσεις στην απασχόληση και την οικονομία
Η αναδιαμόρφωση της Πλατείας Ηρώων, όπως προτείνεται από την έρευνα, ενδέχεται να επηρεάσει την τοπική αγορά εργασίας σε σύντομο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Εργασίες σχεδιασμού, μελετών, πρασίνου, κατασκευής και εποπτείας μπορεί να δημιουργήσουν ζήτηση για τεχνικά επαγγέλματα, κηπουρικές υπηρεσίες, μηχανικούς, αρχιτέκτονες τοπίου και εποχικούς τεχνίτες. Σε δεύτερο επίπεδο, η βελτίωση της πλατείας ως χώρου κοινωνικής ζωής μπορεί να υποστηρίξει μικρές επιχειρήσεις γύρω από τον χώρο (καφέ, πολιτιστικές δράσεις, αγορές), αυξάνοντας την τοπική κινητικότητα και απασχόληση.
Ωστόσο, το εύρος και η διάρκεια των νέων θέσεων εργασίας εξαρτώνται από το σχέδιο παρέμβασης, τον τρόπο χρηματοδότησης και τη συμμετοχή τοπικών φορέων. Η έρευνα, ως αποτύπωση προτιμήσεων, προσφέρει κατευθύνσεις αλλά όχι οικονομικές δεσμεύσεις.
Επόμενα βήματα και δημόσια διαδικασία
Οι διοργανωτές έχουν αναρτήσει τα αναλυτικά αποτελέσματα σε σύνδεσμο που συνοδεύει την ανακοίνωση. Τα ευρήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για δημόσιες διαβούλευσεις, τεχνικές μελέτες και αιτήσεις χρηματοδότησης στο πλαίσιο ευρωπαϊκών ή εθνικών προγραμμάτων. Η συμμετοχική διάσταση της μεθοδολογίας ωστόσο δείχνει ότι χωρίς τη συνέχεια της δημόσιας εμπλοκής ο σχεδιασμός δύσκολα θα κατορθώσει να μετατρέψει τις προτιμήσεις σε βιώσιμο αποτέλεσμα.
| Στοιχείο | Αριθμός |
|---|---|
| Συνολικές απαντήσεις | 180 |
| Έντυπες απαντήσεις (25/4/2026) | 10 |
Η δημόσια συζήτηση για την αναδιαμόρφωση της Πλατείας Ηρώων ξεκινά πλέον με σαφή δεδομένα για τις προτεραιότητες των κατοίκων της Κοζάνης. Η προώθηση των επόμενων βημάτων, η εξασφάλιση πόρων και η ενεργός συμμετοχή των τοπικών φορέων θα κρίνουν και το τελικό όφελος σε ποιότητα ζωής και απασχόληση στην πόλη.
