Νέα ελληνική έρευνα προειδοποιεί πως ο κίνδυνος από ισχυρούς καύσωνες θα ενισχυθεί σημαντικά στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας, με την Ελευσίνα να εμφανίζεται ήδη σήμερα σε κατηγορία υψηλού κινδύνου. Το ερευνητικό έργο CLIMASPIN, που εκπονήθηκε από δύο ελληνικά πανεπιστήμια, συγκρίνει την περίοδο αναφοράς 1981–2010 με τις προβλέψεις για την περίοδο 2031–2060 και καταλήγει σε σαφή επιβάρυνση για όλες τις περιοχές της Αττικής.
Τι καταγράφει η μελέτη
Η μελέτη χαρτογραφεί τον κλιματικό κίνδυνο του καύσωνα και την τρωτότητα των κατοίκων σε επίπεδο πολεοδομικού συγκροτήματος, επισημαίνοντας παράγοντες που αυξάνουν την έκθεση και την ευπάθεια του πληθυσμού. Μεταξύ των στοιχείων που αναδεικνύονται είναι:
- η σύνδεση της τρωτότητας με τη δόμηση και την πυκνότητα κτιρίων,
- ο ρόλος της βλάστησης και των χώρων πρασίνου στη μείωση της θερμικής επιβάρυνσης,
- η εύθραυστη κατάσταση ορισμένων ηλικιακά ομάδων του πληθυσμού.
«ο κλιματικός κίνδυνος του καύσωνα είναι ήδη υψηλός στις κεντρικές περιοχές της Αθήνας αλλά και στην Ελευσίνα»
Η παραπάνω σημείωση προέρχεται από την παρουσίαση των αποτελεσμάτων στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων από τον καθηγητή Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος του ΕΚΠΑ και μέλος της επιστημονικής επιτροπής της Ε.Ε. για την κλιματική αλλαγή, Κώστα Καρτάλη, ο οποίος συμμετέχει στην ομάδα του έργου.
Τοπικές συνέπειες για την Ελευσίνα
Για την Ελευσίνα, που συγκεντρώνει βιομηχανικές εγκαταστάσεις, πυκνή δόμηση σε ορισμένες γειτονιές και περιορισμένους χώρους πρασίνου, το συμπέρασμα της μελέτης σηματοδοτεί ανάγκη επανασχεδιασμού τοπικών πολιτικών για την προσαρμογή. Οι επιπτώσεις αφορούν τόσο την υγεία των ευπαθών ομάδων όσο και την ενεργειακή ζήτηση (κλιματισμός) και τις υποδομές, όπως τα δίκτυα ηλεκτροδότησης σε περιόδους αιχμής.
Προτάσεις και μεθοδολογία
Η μεθοδολογία του CLIMASPIN ενσωματώνει πολλαπλούς δείκτες — όχι μόνο τη θερμοκρασία του αέρα — και επιτρέπει την αναγνώριση ευάλωτων ζωνών σε επίπεδο γειτονιάς. Η ομάδα των ερευνητών τονίζει ότι τα σχέδια προσαρμογής πρέπει:
- να υπερβαίνουν τα διοικητικά όρια των δήμων,
- να βασίζονται σε συνδυαστικούς δείκτες τρωτότητας και έκθεσης,
- να στοχεύουν σε παρεμβάσεις σε μικρή κλίμακα (γειτονιάς) για πρασινίσματα, αύξηση σκιασμού και βελτίωση του αστικού μικροκλίματος.
| Περίοδος | Γενική τάση |
|---|---|
| 1981–2010 | Βασική περίοδος αναφοράς |
| 2031–2060 | Ενίσχυση κλιματικού κινδύνου σε όλες τις περιοχές της Αττικής, υψηλός σε Αθήνα και Ελευσίνα |
Στον σχεδιασμό παρεμβάσεων, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η χρήση συστημάτων πληροφόρησης σε γειτονιά και η ευελιξία στις τοπικές πολιτικές μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα χωρίς να απαιτούνται αποκλειστικά κεντρικές λύσεις.
Τι σημαίνει για τους κατοίκους
Σε πρακτικό επίπεδο, οι κάτοικοι της Ελευσίνας και οι τοπικές αρχές καλούνται να εξετάσουν άμεσα μέτρα όπως:
- αυξήσεις στα δημόσια και ιδιωτικά φυτευτικά προγράμματα,
- δημιουργία «θερμών» και «ψυχρών» ζωνών σε γειτονιές με κατάλληλη διαχείριση υπαίθριων χώρων,
- αναθεώρηση πολεοδομικών κανόνων για τη μείωση της θερμικής επιβάρυνσης.
Η έρευνα CLIMASPIN φέρνει στην πρώτη γραμμή την ανάγκη για συντονισμένες δράσεις σε τοπικό επίπεδο, με επίκεντρο την ανθρώπινη υγεία και την ανθεκτικότητα των αστικών περιοχών. Για την Ελευσίνα, οι τοπικές αποφάσεις τις επόμενες χρονιές θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το πώς θα αντιμετωπιστούν οι πιο συχνές και πιο έντονες θερμικές κρίσεις που προβλέπει η μελέτη.
