Μεγάλη αβεβαιότητα επικρατεί στην παγκόσμια αγορά ελαιολάδου, καθώς δύο παράγοντες διαμορφώνουν αντίρροπες προσδοκίες για την πορεία των τιμών: η διαπραγμάτευση για την πώληση της πολυεθνικής εταιρείας Deoleo και οι αντικρουόμενες εκτιμήσεις για το ύψος της επερχόμενης παραγωγής στην Ισπανία.
Διεθνής παράγοντας: οι εξελίξεις στη Deoleo
Η τύχη της Deoleo, μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες επεξεργασίας και εμπορίας ελαιολάδου διεθνώς, παρακολουθείται στενά από παραγωγούς, ελαιοτριβείς και τυποποιητές. Η ταυτότητα και οι προθέσεις του τελικού αγοραστή μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις διεθνείς ροές προϊόντος και την τιμολόγηση. Οι διαπραγματεύσεις για την πώληση συνεχίζονται και, μέχρι την ολοκλήρωσή τους, η αγορά εμφανίζει αυξημένη αβεβαιότητα.
Αντιφατικές εκτιμήσεις για την ισπανική παραγωγή
Κρίσιμη για την παγκόσμια προσφορά είναι και η εκτίμηση της παραγωγής στην Ισπανία, χώρα-κλειδί για το διεθνές εμπόριο ελαιολάδου. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των στοιχείων που δημοσιεύει το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας (USDA) και των εκτιμήσεων των ισπανικών υπηρεσιών:
| Πηγή | Εκτίμηση παραγωγής (τόνοι) | Σχόλιο |
|---|---|---|
| USDA | 1,37 εκατ. | Μειωμένη κατά περίπου -10% έναντι 10ετίας |
| Ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας | 1,6 εκατ. | Αύξηση +23% σε σχέση με την περυσινή, μικρή παραγωγή (1,3 εκατ.) |
Η απόκλιση μεταξύ των εκτιμήσεων αντανακλά και τη δυσκολία παρακολούθησης των καιρικών επιδράσεων αλλά και τη σημασία των μεθοδολογικών προσεγγίσεων. Κάθε φορέας, επισημαίνεται, γνωρίζει ότι οι εκτιμήσεις του μπορούν να επηρεάσουν τις αγορές και συνεπώς οι προβλέψεις διαμορφώνονται και με αυτήν την επισφάλεια.
Συνέπειες στις τιμές
Στο πεδίο των τιμών, τα διαθέσιμα, αλλά περιορισμένα και μερικές φορές μη αντιπροσωπευτικά, στοιχεία δείχνουν πρόσφατες διακυμάνσεις:
- Στην Ισπανία καταγράφηκε μείωση προσφοράς στα έξτρα κατά περίπου 12% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.
- Η μικρότερη προσφορά προκάλεσε άνοδο στις μέγιστες τιμές κατά περίπου +10%, με ανώτατο όριο στα 3,94 €/κιλό.
- Τα ελάχιστα επίπεδα τιμής πέφτουν στα 3,04 €/κιλό.
- Στην Ελλάδα οι τιμές για το έξτρα παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές στην Κρήτη, χωρίς την έντονη μεταβολή που παρατηρήθηκε αλλού.
Επιπλέον, η ισπανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πολιτικά δύσκολο δίλημμα εφαρμογής ενός Βασιλικού Διατάγματος που προβλέπει απόσυρση ποσοτήτων σε περίπτωση υπερπαραγωγής και πτώσης των τιμών. Η ενεργοποίηση ενός τέτοιου μέτρου θα είχε άμεση επιρροή στην ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά.
Για τους ελληνικούς παραγωγικούς φορείς, οι εξελίξεις αυτές έχουν πρακτική σημασία: η τελική πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τον συνδυασμό των αποφάσεων της αγοράς —συμπεριλαμβανομένης της τύχης της Deoleo— και από το τελικό μέγεθος της ισπανικής παραγωγής, που παραμένει αμφίρροπο. Η παρακολούθηση των επόμενων εβδομάδων είναι κρίσιμη για την εκτίμηση του εισοδήματος των παραγωγών και την προσαρμογή της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Σε αυτό το περιβάλλον, συνιστάται προσεκτική ανάγνωση των επίσημων στοιχείων και συστηματική ενημέρωση από τους συλλόγους παραγωγών και τις αγροτικές υπηρεσίες, ώστε οι αποφάσεις σε επίπεδο επιχειρήσεων και πολιτικής να βασιστούν σε όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικά δεδομένα.
